„Hippolytos uwieńczony” to jedna z tragedii autorstwa Eurypidesa. Opowiada ona o tym, jak Fedra, żona Tezeusza, została zmuszona do miłości do swego pasierba, Hipolita, w ramach zemsty Afrodyty. Po ujawnieniu uczucia Fedra popełnia samobójstwo i oskarża Hipolita o zhańbienie jej, co ma fatalne konsekwencje.
Spis treści
Afrodyta planuje zgubę Hipolita i z tego powodu sprawia, że Fedra, jego macocha, zakochuje się w nim. Kobieta cierpi z tego powodu i wyznaje prawdę swojej piastunce, ta zaś rozmawia z Hipolitem. Młodzieniec jest wzburzony, ale przysięga milczeć na ten temat. Pohańbiona Fedra odbiera sobie życie i zostawia Tezeuszowi list, w którym obwinia Hipolita o swoją hańbę. Tezeusz doprowadza do wygnania syna, który rozbija się rydwanem przez interwencję Posejdona, ale Artemida wyznaje mu prawdę. Dochodzi do pojednania ojca i syna.
Na początku utworu Afrodyta oznajmia, że doprowadzi Hipolita do zguby poprzez wzbudzenie miłości Fedry skierowanej ku niemu. On lekceważy ją bowiem i za nic ma miłość. Bogini odchodzi, a Hipolit wraca z polowania wraz z drużyną. Składa hołd Artemidzie, bogini łowów. Stary sługa sugeruje, by nie zaniedbywał Afrodyty, a chór kobiet trojzeńskich informuje o tym, że Fedra od trzech dni choruje na nieznaną chorobę.
Królowa opuszcza pałac, a jej niańka pomaga jej ułożyć się na łożu. Potem kobieta majaczy i wyjawia tajemnicę swojego serca poprzez dziwne życzenia i aluzje. Obawia się też, że zostanie ona odkryta, i każe się zakryć, a następnie wybucha płaczem. Piastunka błaga swą panią, by ta wyjawiła jej, z czym się zmaga, ale królowa woli raczej umrzeć, niż to zrobić. Piastunka rzuca zatem mimochodem uwagę, że swoją śmiercią królowa zdradzi swój ród, co będzie korzyścią dla syna Amazonki, Hipolita. Fedra przypomina sobie przeklęte losy swej matki. Była nią Pazyfae, która ze związku z bykiem poczęła Minotaura. Mówi też o siostrze Ariadnie, która zdradziła ojca z powodu Tezeusza. Królowa uważa swoje uczucia za nienaturalne, ale piastunka nie pojmuje jej pytań o to, co czuje człowiek, kiedy kocha. Dopiero gdy pada pytanie o imię syna Amazonki, ujawnia piastunce i chórowi nieszczęście, jakie zesłała na Fedrę Afrodyta.
Wyznanie kobiety wzbudza strach w piastunce i wraz z chórem widzi w tym wyrok śmierci na Fedrę, a także na jej cześć. Wolałyby umrzeć, niż słuchać o czymś tak okropnym, chociaż jeszcze tak naprawdę do niczego nie doszło. Fedrze nie udało się zachować w tajemnicy swego nieszczęścia ani znieść go mężnie, zatem woli umrzeć, by nie ściągnąć na siebie hańby cudzołóstwa. Piastunka uważa jednak, że to nie hańba, i chce pośredniczyć między Fedrą a Hipolitem. Królowa nie zgadza się na to, ale ustępuje, gdy piastunka obiecuje jej magiczny lek na miłość.
Fedra podsłuchuje rozmowę służącej i Hipolita, w której zostaje ujawniona jej miłość do młodzieńca, przez co rozpacza. Przychodzi jej pasierb, który potępia piastunkę, macochę i inne kobiety. Piastunka jednak wcześniej zobowiązała go do milczenia, zatem Hipolit odchodzi bez wyjawienia powodów swojego wzburzenia. Fedrze zostaje odebrana nawet śmierć w czci, ale decyduje się na nią, by uratować dobre imię swych dzieci, jednak chce pociągnąć za sobą także Hipolita. Chór ubolewa nad Fedrą.
Król Tezeusz powraca z podróży i otrzymuje list od samobójczyni, który ujawnia, że syn pohańbił jego imię. Prosi zatem Posejdona o spełnienie jednego z obiecanych życzeń i skazuje tym Hipolita na śmierć. Nie słucha zapewnień młodzieńca, że jest niewinny, gdyż ojciec nie daje mu wiary. Młodzieniec z powodu przysięgi nie może wyjawić spisku macochy, zatem zostaje wygnany.
Posłaniec donosi, że Posejdon wysłuchał modlitwy Tezeusza. Gdy młodzieniec odjeżdżał z Trojzeny, zaatakował go byk, który wyszedł z morza, przez co spłoszone konie rozbiły rydwan. Przyjaciele zanieśli konającego do pałacu.
Początkowo Tezeusz czuje zadowolenie, ale Artemida wyznaje mu, że jego syn jest niewinny. Umierający Hipolit zarzuca swej opiekunce, że nie przeszkodziła Afrodycie w jej zemście. Bogini wyznaje mu jednak, że istnieje prawo, które zakazuje interwencji, gdy śmiertelnik obrazi inne bóstwo. Ubolewa jednak nad tym, co się stało, gdyż bogowie nie cieszą się, gdy szlachetni upadają. Artemida obiecuje, że pomści śmierć Hipolita poprzez zabicie człowieka szczególnie jej drogiego, a swego wiernego wyznawcę uczci poprzez kult heroiczny w Trojzenie. Pociesza jeszcze Tezeusza, że zgrzeszył ze względu na boski wyrok. Każe potem Hipolitowi, by ten przebaczył ojcu, gdyż ten wypełniał przeznaczenie. Dochodzi do pojednania ojca i syna.
Aktualizacja: 2026-02-01 05:37:22.
Staramy się by nasze opracowania były wolne od błędów, te jednak się zdarzają. Jeśli widzisz błąd w tekście, zgłoś go nam wraz z linkiem lub wyślij maila: [email protected]. Bardzo dziękujemy.