„Ifigenia w Aulidzie” to jedna z klasycznych tragedii greckich, których autorem jest Eurypides. Opowiada ona o losie kapłanki Diany, tytułowej Ifigenii, która pochodzi z przeklętego rodu. Zostaje ona wciągnięta w intrygi króla Toasa. Jej losy do dziś są inspiracją dla wielu nowożytnych twórców. Dzięki tej antycznej historii powstają zatem wciąż nowe spektakle.
Spis treści
Akcja dramatu rozgrywa się na Taurydzie, gdzie Ifigenia pełni funkcję kapłanki bogini Diany. Pogodzona z losem, tęskni za ojczyzną i rozmyśla nad pozycją kobiet w świecie zdominowanym przez mężczyzn. Król Toas pragnie, by wyjawiła swoje pochodzenie i została jego żoną, jednak Ifigenia odmawia, tłumacząc się służbą bogini. Na Taurydę trafiają Orestes i Pilades, skazani na ofiarę. Ukrywają swoją tożsamość, lecz w rozmowach z Ifigenią wychodzą na jaw tragedie rodu Atrydów. Ifigenia odkrywa, że Orestes jest jej bratem. Pomaga mu odzyskać zdrowie po ataku szaleństwa i wspólnie z Piladesem planują ucieczkę oraz kradzież posągu Diany, zgodnie z wolą Apollina. Ifigenia waha się, bo boi się konsekwencji moralnych i gniewu króla. Gdy spisek zostaje odkryty, staje przed Toasem i ujawnia swoje pochodzenie oraz misję. Ostatecznie Toas, poruszony jej szczerością, pozwala bohaterom odejść. Ifigenia żegna się z nim z wdzięcznością, opuszczając Taurydę i odzyskując wolność.
Ifigenia, kapłanka bogini Diany, samotnie rozmyśla nad swoim losem. Pogodzona z przeznaczeniem, wyraża tęsknotę za ojczyzną i refleksje nad dominacją mężczyzn nad kobietami w świecie, w którym żyje.
Arkas ostrzega Ifigenię przed planami króla Toasa. Mówi też, że niepotrzebnie ukrywa ona swoje pochodzenie. Informuje ją, że ma na niego dobry wpływ i że dzięki niej zaniechał składania ofiar z przybyszów. Sugeruje, by była mu uległa. Gdy wspomina o zamiarze poślubienia jej przez króla, Ifigenia reaguje gniewem.
Toas próbuje nakłonić Ifigenię do wyjawienia jej tożsamości. Zapewnia też, że nie uczyni jej krzywdy, aż w końcu ta ulega jego namowom. W odpowiedzi opowiada mu o cudownym ocaleniu przez Dianę i o swoim pochodzeniu z rodu Tantala. Ojciec postanowił bowiem wcześniej złożyć ją w ofierze w świątyni na Taurydzie, ale Diana wzięła ją pod swoją opiekę. Ifigenia wyznaje, że jest z przeklętego rodu Tantala, który został skazany na cierpienie. Król, poruszony jej historią, wyznaje samotność i chęć zemsty za śmierć syna. Ifigenia odmawia deklaracji, zasłaniając się służbą bogini. Króla złości ta odmowa, ale wychodzi, zanim wyżyje się na kapłance.
Ifigenia w monologu błaga Dianę, by powstrzymała jej ręce od przelewu krwi.
Orestes i Pilades rozmawiają w celi. Orestes wspomina rodzinne tragedie, a Pilades proponuje ukrycie ich tożsamości przed kapłanką. Orestes mówi też o rodzinnej klątwie, wspomina swoje siostry i przewiduje, co go czeka w przyszłości. Pilades uważa jednak, że kapłanka może im pomóc w ich kłopotach.
Ifigenia rozmawia z Piladesem, który przedstawia zmyśloną historię ich pochodzenia. Gdy wspomina o śmierci króla z rąk żony, Ifigenia reaguje emocjonalnie.
Ifigenia uwalnia Orestesa, który potwierdza wersję wydarzeń przedstawioną przez Piladesa. Opowiada o losach rodziny, zabójstwie ojca przez matkę i zemście, jakiej dokonał. Wzruszona Ifigenia wyjawia, że jest jego siostrą. Wcześniej martwiła się bowiem o rodzeństwo, czyli Orestesa, ale także Elektrę. Dowiaduje się też o dalszych losach swojej rodziny – że król zginął z rąk żony w wyniku podstępu. Orestes na wieść o odnalezieniu siostry upada, a Ifigenia idzie po Piladesa.
Orestes zostaje sam, pogrążony w szaleństwie. Wspomina przodków i rozmyśla nad losem rodu.
Ifigenia i Pilades widzą stan Orestesa. Ifigenia modli się o jego uzdrowienie, co zostaje wysłuchane. Troje bohaterów planuje ucieczkę.
Ifigenia rozważa rozmaite moralne aspekty i problemy dotyczące ucieczki. Nie jest jednak wciąż pewna, czy powinna opuścić Taurydę.
Arkas ponagla ją do złożenia ofiary. Ifigenia tłumaczy, że jeden z więźniów oszalał, co uniemożliwiło rytuał. Arkas wypomina jej odrzucenie propozycji Toasa.
Ifigenia znów zostaje sama. Waha się, boi się konsekwencji swoich decyzji i nie wie, jak postąpić.
Pilades informuje, że Orestes odzyskał siły i są gotowi do drogi. Przypomina o misji Apollina, czyli kradzieży posągu Diany. Ifigenia mówi mu o rozmowie z Arkasem i obawach, że plan się nie powiedzie. Pilades radzi jej czekać na decyzję króla.
Ifigenia w monologu mówi o klątwie i nadziei na ratunek.
Arkas informuje Toasa o próbie ucieczki. Król podejrzewa udział Ifigenii i nakazuje ją wezwać oraz przygotować zasadzkę na kapłankę.
Toas rozważa zachowanie Ifigenii. W monologu analizuje jej postawę.
Ifigenia staje przed Toasem jako córka Agamemnona, domaga się uwolnienia siebie i brata. Wyjawia misję zleconą przez Apollina, to znaczy zabranie posągu Diany.
Do rozmowy dołącza uzbrojony Orestes. Toas żąda dowodu ich pokrewieństwa. Orestes pokazuje miecz ojca.
Pilades i Arkas pojawiają się w trakcie walki. Toas nakazuje przerwać atak, a Pilades odchodzi zebrać ludzi.
Ifigenia nie ufa łagodności Toasa. Orestes proponuje rytualny pojedynek, ale Toas odmawia. Sam chce walczyć, lecz Ifigenia powstrzymuje ich. Orestes tłumaczy misję i prosi o zrozumienie. Toas pozwala im odejść. Ifigenia żegna się z nim czule, mówiąc, że był dla niej praktycznie jak ojciec.
Aktualizacja: 2026-01-31 16:27:38.
Staramy się by nasze opracowania były wolne od błędów, te jednak się zdarzają. Jeśli widzisz błąd w tekście, zgłoś go nam wraz z linkiem lub wyślij maila: [email protected]. Bardzo dziękujemy.