„Trojanki” to jedna z zachowanych klasycznych greckich tragedii autorstwa Eurypidesa. Ukazuje ona los kobiet spod Troi w chwili upadku miasta. Streszczenie zostało opracowane na podstawie tłumaczenia Zygmunta Węclewskiego.
Spis treści
Tragedia ta ukazuje zagładę Troi, a także los takich jej mieszkanek jak Hekabe, Andromacha czy Kasandra. Opisana zostaje tragedia kobiet uprowadzonych z ojczyzny, a także skazanych na łaskę najeźdźcy. Eurypides przedstawia okrucieństwo Greków, którzy zabijają syna Andromachy i palą miasto przed swoim odejściem. Wcześniej dopuszczają się również wielu okrucieństw i gromadzą łupy wojenne.
Utwór rozpoczyna się w obozie Greków, którzy zwyciężyli pod Troją. Posejdon mówi, że troszczył się o to miasto od czasu, gdy wraz z Apollinem wzniósł jego mury. Troja jednak spłonęła z powodu podstępu z koniem trojańskim, a Priam został zamordowany na ołtarzu Zeusa. Posejdon oświadcza, że Hera i Atena go zwyciężyły, więc musi opuścić Troję. Trudny jest też los kobiet z miasta, takich jak Helena, Hekabe i Kasandra, które zostały wzięte w niewolę jako branki. Atena jest obwiniana o to, że doprowadziła do upadku Troi, gdyż natchnęła Greków pomysłem z drewnianym koniem.
Atena prosi Posejdona o pomoc w swoich planach. Pragnie ona zemsty na Grekach, ponieważ Ajas podczas zbierania łupów próbował porwać Kasandrę, która schroniła się w świątyni bogini. Ajas przewrócił posąg Ateny, dlatego bogini planuje utrudnić Grekom drogę powrotną do domu. Posejdon zgadza się na to, a Hekabe żali się na swój los.
Hekabe, upokorzona i pozbawiona wszystkiego, opłakuje utratę Troi, rodziny i dawnej godności królowej. Próbuje nakłonić się do znoszenia losu z cierpliwością, lecz ból i rozpacz nie pozwalają jej powstrzymać lamentu. Jej cierpienie jest tak wielkie, że nawet fizycznie nie potrafi znaleźć sobie miejsca ani ulgi.
Hekabe zarzuca Helenie, że to ona jest winna wojnie, śmierci Priama oraz jej nieszczęsnemu losowi, i przeklina ją na różne sposoby.
Hekabe rozmyśla nad tym, gdzie ma się teraz podziać, i opłakuje kobiety trojańskie. Pojawia się chór branek, podzielony na dwa półchóry.
Chór chce wiedzieć, dlaczego Hekabe lamentuje, a ta wyznaje, że obawia się wywiezienia z ojczyzny.
Strofa II
Hekabe ma nadzieję, że Kasandra pozostanie w namiocie, ponieważ gdy wpada w szał, zaczyna przypominać czczące Dionizosa menady. Kobiety z chóru boją się tego, kto je zdobędzie.
Antystrofa II
Hekabe dalej rozmyśla nad swoim losem. W Troi nosiła królewski tytuł, a teraz zapewne przyjdzie jej żyć jak służącej.
Strofa III
Kobiety z chóru rozpaczają, że wkrótce zostaną zabrane ze swojej ojczyzny do Grecji. Najbardziej obawiają się jednak trafić do Menelaosa w Lakonii, czyli niszczyciela Troi. Pragną dostać się do bezpieczniejszych Aten.
Antystrofa III
Jedna z kobiet z chóru pragnie dostać się do Tesalii lub na Sycylię. Inna informuje, że herold z nowymi informacjami zmierza do wojska greckiego.
Hekabe dowiaduje się od Taltybiosa o losie Trojanek. Kasandra zostaje branką Agamemnona, a Hekabe rozpacza nad losem i utraconą wolnością, jaką przeznaczył jej sam Apollo. Nad grobem Achillesa zostaje zabita Poliksena, a Andromacha trafia do niewoli Neoptolemosa, syna Achillesa. Hekabe zostaje służącą Odyseusza i jest głęboko nieszczęśliwa.
Kasandra jest szczęśliwa z powodu bycia branką Agamemnona, z którym łączy ją sekretna relacja. Hekabe uznaje, że jej córka oszalała. Kasandra szydzi ze śmierci Greków na obcej ziemi z powodu jednej kobiety i sławi męstwo Hektora. Pociesza matkę, że jej ślub doprowadzi do zguby Greków, i przepowiada przyszłość, w której Hekabe nie trafi do Odyseusza, herold zaś umrze w Troi. Odyseusza ma z kolei czekać dziesięcioletnia tułaczka morska. Sobie zaś wieszczy śmierć.
Hekabe śpiewa o swoim utraconym szczęściu i dawnej pozycji. Wini Greków za swój upadek.
Chór śpiewa o tym, jaką pułapką okazał się drewniany koń przyjęty z myślą, że stanie się darem dla Ateny.
Plemię Frygów podziwiało drewnianą pułapkę i uczciło ją tańcem oraz świętowaniem zwycięstwa.
Zapadła noc i ludzie poszli spać, jednak w mieście rozbrzmiewały krzyki. Wstawiennictwo Ateny pozwoliło na dokonanie mordu.
Chór lamentuje nad Andromachą, która jest wywożona wraz z synem.
Andromacha i Hekabe lamentują nad sobą oraz utraconymi dziećmi.
Przyszłość i szczęście Troi przepadły w ogniu.
Andromacha wzywa martwego Hektora, by do niej powrócił.
Andromacha woła także Priama, ale królowa pragnie już tylko zstąpić do Hadesu.
Andromacha uznaje, że bogowie są zagniewani, ponieważ syn królowej uniknął śmierci.
Kobiety żegnają swoją ojczyznę. Andromacha uznaje, że zmarli są szczęśliwi, ponieważ przestali cierpieć. Gardzi swoim losem branki. Hekabe nakłania ją do odpowiedniego wychowania syna, by stał się przyszłością Troi.
Taltybios mówi, że Odyseusz rozkazał zrzucić syna Andromachy z murów Troi. Andromacha przeklina Helenę i oddaje syna na śmierć.
Chór zwraca się do Telamona, który brał udział wraz z Heraklesem w pierwszej wyprawie na Troję.
Herakles mścił się na Troi za to, że oszukał go król Laomedon. Złupił wówczas ziemię trojańską. Chór zwraca się także do martwego Priama.
Chór śpiewa o Eos, Jutrzence, której mąż pochodził z Troi.
Menelaos oznajmia, że nie przybył do Troi po kobietę, lecz w celu zniszczenia tego, kto mu ją zabrał. Chce zabrać Helenę i oddać ją na śmierć tym, których bliscy zginęli przez nią pod Troją. Hekabe ostrzega Menelaosa przed Heleną, lecz sama również ma zginąć z jego ręki. Prosi go jednak o wysłuchanie jej.
Helena oskarża Hekabe o wybuch wojny, twierdząc, że to ona urodziła Parysa, nie zabiła go mimo przepowiedni i dopuściła do tego, by decydował o wyborze najpiękniejszej bogini. Hekabe wie, że Helena działa na jej niekorzyść, ale Menelaos jej wierzy i chce ją zabić.
Chór przypomina Zeusowi, że pozwolił zburzyć Troję.
Troja nie istnieje, a chór rozważa, czy Zeusa to obchodzi.
Kobieta z chóru lamentuje nad mężem, który nie zostanie pogrzebany.
Chór złorzeczy Menelaosowi, by ten nie wrócił spod Troi do domu.
Neoptolemos rozkazuje pochować syna Andromachy. Hekabe szydzi z Greków mordujących bezbronne dziecko. Taltybios ma spalić Troję i obrócić ją w gruzy. Hekabe biegnie tam, by zginąć w ojczyźnie, lecz zostaje schwytana.
Aktualizacja: 2026-01-27 08:36:05.
Staramy się by nasze opracowania były wolne od błędów, te jednak się zdarzają. Jeśli widzisz błąd w tekście, zgłoś go nam wraz z linkiem lub wyślij maila: [email protected]. Bardzo dziękujemy.