„Tędy i owędy” to zbiór gawęd, w których Melchior Wańkowicz opisuje wiele lat swojego burzliwego życia, gwałtownie naznaczonego niespokojnymi czasami, w jakich przyszło mu żyć, między innymi przez dwie wojny światowe. Autor bywał w wielu miejscach i spotkał wiele osób, które następnie uwiecznił w swoim tekście. Jest on zatem bogaty w mnóstwo różnorodnych postaci, jakie Wańkowicz poznał, a następnie opisał w swoim dziele.
Spis treści
To sam autor, Melchior Wańkowicz, który przedstawia czytelnikom swoje dzieje w formie gawęd. Jest on zatem najważniejszym bohaterem dzieła, a także osobą, którą czytelnik ma okazję najlepiej poznać. Dzieje się tak ze względu na narrację pierwszoosobową, jaka występuje w gawędzie. Odbiorca zatem widzi wszystkie wydarzenia oczami Wańkowicza, polega na jego wspomnieniach i opowieściach. Wańkowicz wspomina tu zatem samego siebie z perspektywy czasu, zaczyna od chwili, kiedy jako chłopiec zdawał egzaminy wstępne do gimnazjum. Jest zatem w swojej opowieści o sobie samym bohaterem dynamicznym, który podlega nieustającym zmianom, między innymi wynikającym po prostu z dorastania i dojrzewania. Wańkowicz-uczeń różni się zatem od Wańkowicza-studenta czy Wańkowicza-męża. Autor opisuje siebie jako osobę inteligentną, sprytną i pełną energii do działania. Nieustannie kombinuje, by osiągnąć swoje cele. Przykładem było symulowanie choroby nerek w celu uniknięcia poboru do wojska. Wańkowicz jest człowiekiem, którego historia gnała po świecie, często przebywał za granicą. Nie bał się wyzwań – gdy w pracy napotykał trudności, to działał, nawet jeśli nie zawsze wiedział, co dokładnie robił. Był bardzo pomysłowy i kreatywny. Zaprezentował się też jako odpowiedzialny opiekun rodziny, pełen ciepła wobec córek. Oczywiście należy też w trakcie lektury pamiętać o tym, że Wańkowicz opisuje sam siebie, zatem nie jest to obiektywne przedstawienie jego postaci, a sam autor pokazuje czytelnikowi jedynie to, co chce mu pokazać.
W dziele pojawiają się też osoby najbliższe Wańkowiczowi, czyli rodzina, a zatem jego żona Zofia, zwana Królikiem, a także córki: Krystyna i Marta. Autor opisuje ich życie rodzinne, pojawiają się też dowcipne historie, takie jak ta dotycząca fałszywej kuzynki. Wańkowicz o swoich bliskich pisze ciepło i ukazuje różne rodzinne zawirowania, które wywołała między innymi II wojna światowa.
W dziele często zostają wspomnieni rozmaici koledzy Wańkowicza, czy to z czasów gimnazjum, czy to studiów lub wojska, czy już z okresu dorosłości. Towarzyszą mu w różnych przygodach, a sam autor przytacza ciekawe historie z ich udziałem. Przykładem może być tu między innymi Buba. Wańkowicz barwnie opisuje postaci takich właśnie znajomych.
W dziele Wańkowicz nie zapomina o różnych kobietach, z którymi pozostawał w bliższych stosunkach. Przykładem tego jest rozwódka mieszkająca w pensjonacie. Wańkowicz opisuje ich relacje, wskazuje na ich charakter, ale nie zagłębia się w przesadnie intymne szczegóły, jedynie sygnalizując pewne kwestie.
Aktualizacja: 2026-04-08 09:44:15.
Staramy się by nasze opracowania były wolne od błędów, te jednak się zdarzają. Jeśli widzisz błąd w tekście, zgłoś go nam wraz z linkiem lub wyślij maila: [email protected]. Bardzo dziękujemy.