„Poganka” to powieść romantyczna Narcyzy Żmichowskiej, pisarki publikującej także pod pseudonimem Gabryella. Utwór ukazał się po raz pierwszy w 1846 roku i należy do najważniejszych dzieł autorki, a zarazem do oryginalnych przykładów polskiej prozy romantycznej. Książka ma charakter trudny do jednoznacznego określenia: łączy cechy powieści psychologicznej, moralitetu, fantastycznej opowieści o miłości oraz utworu z elementami gotyckimi. Ważna jest także jej rama kompozycyjna, ponieważ „Poganka” nosiła podtytuł „Powieść przy kominkowym ogniu opowiadana”, a historia Benjamina zostaje przedstawiona podczas rozmowy grupy przyjaciół o miłości, szczęściu, grzechu i nieszczęściu.
Fabuła „Poganki” koncentruje się na losach Benjamina, który dorasta w ubogiej, lecz szczęśliwej i kochającej rodzinie, a następnie ulega fascynacji tajemniczą Aspazją. Pod wpływem miłości do tytułowej poganki porzuca rodzinny dom, obowiązki, dawne wartości i ojczyznę, aby zamieszkać w jej zamku. Związek z Aspazją początkowo wydaje się spełnieniem marzeń o pięknie, szczęściu i sztuce, lecz stopniowo prowadzi bohatera do moralnego upadku, zazdrości, zbrodni i duchowej pustki. Powieść można odczytywać jako opowieść o niszczącej namiętności, konflikcie między chrześcijańskim systemem wartości a pogańskim kultem piękna, a także jako refleksję nad złem ukrytym w miłości i sztuce. Badacze zwracają uwagę na obecne w utworze motywy gotyckie, takie jak zamek, obraz, sobowtór, tajemnica, przeczucia i demoniczna aura, dzięki którym historia Benjamina nabiera wymiaru symbolicznego.