Mąż i żona – opracowanie

Mąż i żona. Komedia we trzech aktach, wierszem” to trzyaktowa komedia Aleksandra Fredry, napisana prawdopodobnie w 1821 roku. Prapremiera odbyła się 29 kwietnia 1822 w teatrze lwowskim, a pierwszy druk ukazał się w 1826 w Wiedniu w drugim tomie komedii autora. Zachowała się także rękopiśmienna kopia przeznaczona dla cenzury lwowskiej (1823), zawierająca poprawki Fredry. Utwór należy do wczesnych realizacji mistrzowskiej komedii obyczajowej Fredry i odznacza się precyzyjną konstrukcją intrygi, dialogiem opartym na ironii i wyraźnym modelu komizmu sytuacyjnego.

Fabuła koncentruje się na sieci wzajemnych romansów i zdrad czterech postaci: Elwiry, jej męża Wacława, przyjaciela domu Alfreda oraz służącej Justysi. Każde z nich deklaruje przywiązanie do norm moralnych, jednocześnie je łamiąc, co prowadzi do serii nieporozumień i demaskacji. Ostatecznie, w imię zachowania pozorów i „dobra” Elwiry, skandal zostaje wyciszony, a Justysia ma zostać odesłana do klasztoru. Komedia odsłania hipokryzję środowiska salonowego i konwencjonalność obyczajów, wykorzystując lekkość formy do krytyki społecznej i obnażenia mechanizmów gry pozorów.