Ksiądz Marek to poema dramatyczne w trzech aktach autorstwa Juliusz Słowacki, napisane i wydane w 1843 roku w Paryżu. Utwór należy do tzw. dramatów mistycznych poety i został napisany ośmiozgłoskowcem. Słowacki przywiązywał do niego szczególną wagę, uznając go – obok Księcia niezłomnego i Snu srebrnego Salomei – za jedno z najważniejszych swoich dzieł. Akcja dramatu osnuta jest wokół upadku twierdzy Bar w czasie konfederacji barskiej, 20 czerwca 1768 roku. Tytułowy bohater nawiązuje do autentycznej postaci karmelity Marka Jandołowicza, jednak poeta świadomie przekształcił fakty historyczne, nadając księdzu Markowi rangę symbolu i proroka narodu.
W dramacie konfederacja barska ukazana została jako moment przełomowy w dziejach Polski – kres dawnej, magnackiej Rzeczypospolitej i zapowiedź nowej wspólnoty opartej na ideach republikańskich i demokratycznych. Ksiądz Marek występuje jako duchowy przywódca konfederatów, „Boży rycerz” realizujący wolę Opatrzności, który świadomie składa ofiarę z własnego życia. Postacie takie jak Kosakowski czy marszałek Krasiński reprezentują skompromitowany porządek starej Polski, natomiast Judyta pełni funkcję symboliczną, zbliżoną do postaci biblijnych i apokaliptycznych. Dramat cechuje silna wizjonerskość, ekspresjonizm i patos religijny, a obrazy historyczne przeplatają się z proroctwami i mistycznymi znakami. Najbardziej znanym fragmentem utworu pozostaje Pieśń konfederatów („Nigdy z królami nie będziem w aliansach”), która stała się jednym z najbardziej rozpoznawalnych tekstów poetyckich Słowackiego.