W Roztokach – problematyka – Władysław Orkan

Władysław Orkan jest znany między innymi jako twórca powieści zatytułowanej „W Roztokach”. Obecnie uznaje się ją za jedno z najważniejszych dokonań w twórczości Orkana. Przedstawia ona losy Franka Rakoczego, który pochodzi z Przysłopia. Próbuje zmienić swoją rodzinną wieś, sprawić, by stała się ona nowocześniejsza, a jej mieszkańcom żyło się lepiej. Stara się także uzyskać zgodę na małżeństwo z córką wójta, wcześniej jednak wchodzi z jej ojcem w konflikt dotyczący władzy. W dziele autor poruszył złożoną i istotną problematykę.

Spis treści

Konflikt pokoleń

Podstawą dzieła jest problematyka konfliktu pokoleń. Konflikt ten dotyczy młodego Franka i starego Suhaja. Suhaj jest wójtem od trzydziestu lat, natomiast Franek jest młody i pełen pomysłów na usprawnienie wiejskiego życia. W ich konflikcie zderzają się zatem tradycja i nowoczesność, których w tym przypadku nie można ze sobą pogodzić. Odmienne spojrzenia na świat sprawiają, że starszy i młodszy mężczyzna zaczynają ze sobą walczyć na różnych polach. Konflikt pokoleń kończy się tym, że młodszy Franek musi ustąpić starszemu Suhajowi i wyjechać ze wsi.

Nieszczęśliwa, zakazana miłość

W dziele pojawia się problematyka nieszczęśliwej i zakazanej miłości. Franek chce zostać mężem Hanki, ale wchodzi w konflikt z jej ojcem, wójtem Suhajem. Ponadto nie ma odpowiedniego majątku, by wójt uznał go za właściwego kandydata na męża dla swojej córki. Franek i Hanka zmagają się z trudnościami i przeszkodami, ale ostatecznie ich miłość nie jest w stanie przetrwać tej próby, a między zakochanymi dochodzi do kłótni oraz rozstania. Hanka wychodzi za mąż za człowieka, którego wybrał dla niej ojciec.

Życie wiejskie

W dziele autor podejmuje problematykę życia wiejskiego i opisuje realia codziennego funkcjonowania w małej wsi, a także problemy, z jakimi zmagają się jej mieszkańcy. Z tymi problemami próbuje mierzyć się Franek, który chce, by wieś była sprawnie i nowocześnie zarządzana, ale spotyka się z oporem starszych mieszkańców. Wieś to miejsce, w którym życie wiąże się z wieloma problemami i wyrzeczeniami, co Orkan ukazuje właśnie w swojej powieści.

Walka o władze

W tekście Orkan zajął się problematyką walki o władzę. Rozgrywa się ona między Frankiem a wójtem Suhajem. Wójt od trzydziestu lat rządzi wsią i liczy się jedynie ze zdaniem najstarszych mieszkańców oraz reprezentantów rodów. Franek natomiast sądzi, że w sprawach ważnych dla społeczności głosować powinni wszyscy. Każdy z nich ma inną wizję rządów i uważa, że wie, co jest najlepsze dla wsi. Rywalizują między sobą o władzę, ponieważ każdy z nich chce zarządzać wsią w sposób, który uważa za słuszny. Ostatecznie jednak młodość i nowoczesność przegrywają z tradycją oraz silną pozycją wójta. Wójt Suhaj pozostaje u władzy, a Franek tymczasem opuszcza wieś, by szukać pracy poza nią.

Niesprawiedliwość społeczna

W dziele podjęto problematykę niesprawiedliwości społecznej. Franek dostrzega, jak wiele problemów mają mieszkańcy wsi, a także to, że wójt nie pozwala im głosować w sprawach ważnych dla całej społeczności. Widzi niesprawiedliwość społeczną i próbuje jej przeciwdziałać, by ludziom żyło się lepiej. Jego wysiłki nie zostają jednak dobrze przyjęte przez starszych mieszkańców wsi, takich jak wójt Suhaj.

Przeczytaj także: W Roztokach – czas i miejsce akcji

Aktualizacja: 2026-06-17 14:06:32.

Staramy się by nasze opracowania były wolne od błędów, te jednak się zdarzają. Jeśli widzisz błąd w tekście, zgłoś go nam wraz z linkiem lub wyślij maila: [email protected]. Bardzo dziękujemy.