Wielki Gatsby – problematyka

Autorka problematyki: Marta Grandke.
Autor Inny

„Wielki Gatsby” to powieść amerykańska, której autorem jest Francis Scott Fitzgerald. Opowiada ona historię tytułowego Jaya Gatsby’ego, człowieka z niższych sfer, który dorobił się majątku i przez wiele lat zabiegał o uwagę swojej dawnej kochanki. Jego historię przedstawia w tekście jego sąsiad, Nick Carraway, a także kuzyn Daisy, ukochanej Gatsby’ego. W dziele autor porusza złożoną problematykę.

Spis treści

Miłość i obsesja

Jednym z najważniejszych elementów, z których składa się historia Gatsby’ego, jest jego miłość do Daisy. Zakochał się w niej jako młody człowiek, ale nie był godnym kandydatem do jej ręki, a to ze względu na swoje pochodzenie. Daisy była dziewczyną z wyższych sfer i wyszła za mąż za bogatego człowieka. Mimo to Gatsby nie ustał w swoich wysiłkach. Kupił rezydencję niedaleko jej domu i wyprawiał huczne przyjęcia z nadzieją, że Daisy kiedyś się pojawi na jednym z nich. Wreszcie zyskał do niej dostęp poprzez jej kuzyna i odnowił ich romans. Kiedy kobieta śmiertelnie potrąciła kochankę męża, Gatsby był gotów wziąć winę na siebie. Miłość mężczyzny trwała przez wiele lat, aż wreszcie zaczęła przypominać obsesję, a nie faktyczne uczucie romantyczne.

Różnice klasowe i nierówności społeczne

Istotną częścią powieści jest problematyka nierówności społecznych i podziału na klasy. Z tego powodu ubogi Gatsby nie był odpowiednim mężem dla bogatej Daisy. Gatsby reprezentuje sobą amerykański sen, w którym pucybut staje się milionerem. On również zdobywa wreszcie majątek i staje się popularny w towarzystwie, ale ostatecznie okazuje się, że nigdy nie był jego częścią, a po jego śmierci znajomi go porzucają. Nierówności i różnice klasowe są tu zatem ukazane jako powód wielu tragedii, jakie rozgrywają się na kartach powieści. To także doskonałe zobrazowanie tego, jak rozwarstwione było społeczeństwo amerykańskie na początku XX wieku.

Życie w Nowym Jorku w latach dwudziestych XX wieku

W dziele autor obrazuje, jak wyglądało życie w Nowym Jorku właśnie w latach dwudziestych XX wieku. Pokazuje między innymi rozwój przestępczości zorganizowanej, rozkład wartości moralnych, skutki prohibicji, a także nielegalne interesy, na których można było się dorobić. W takich realiach Gatsby wywalczył swój majątek i stał się milionerem. To również realistyczne odwzorowanie epoki, jakie Fitzgerald kreśli na kartach swojej wyjątkowej powieści, nie ukrywając przed czytelnikiem także tych najtrudniejszych tematów.

Krytyka amerykańskiego społeczeństwa

„Wielki Gatsby” to także analiza oraz krytyka społeczeństwa amerykańskiego i jego degradacji. Jest ono rozwarstwione, relacje międzyludzkie wydają się płytkie i pozorne, ludzie tkwią w nieszczerych układach i dopuszczają się zdrad, brakuje tu wsparcia czy prawdziwej przyjaźni między nimi. Relacje Daisy, Toma, Gatsby’ego i Myrtle to produkt tamtych czasów i warunków, w jakich one powstały. Fitzgerald dostrzega i punktuje wszelkie wady opisywanej przez siebie społeczności, stawiając im trafną diagnozę.


Przeczytaj także: *** (już tylko głaskam...) – interpretacja

Aktualizacja: 2026-02-06 17:42:19.

Staramy się by nasze opracowania były wolne od błędów, te jednak się zdarzają. Jeśli widzisz błąd w tekście, zgłoś go nam wraz z linkiem lub wyślij maila: [email protected]. Bardzo dziękujemy.