„Cud mniemany, czyli Krakowiacy i Górale” to znany wodewil z muzyką Jana Stefaniego do libretta Wojciecha Bogusławskiego. Utwór przedstawia losy Stacha i Basi, których związkowi sprzeciwia się Dorota. Ukazuje też konflikt Krakowiaków z Góralami oraz działania Bardosa.
Spis treści
W utworze najważniejszy jest motyw miłości Stacha i Basi. Zakochani pragną się pobrać, spotykają się i sprzeciwiają się małżeństwu dziewczyny z Bryndusem. Ich uczucie okazuje się silniejsze od nacisków Doroty oraz gróźb Górali.
W dziele obecny jest motyw małżeństwa opartego na miłości lub przymusie. Basia odrzuca Bryndusa, ponieważ nie chce związku bez wzajemności. Związek starego Bartłomieja z młodą Dorotą jest natomiast nieszczęśliwy i skłania kobietę do poszukiwania uczucia poza domem.
Ważny jest motyw zazdrości. Dorota nie pozwala Basi poślubić Stacha, gdyż sama pragnie młodzieńca. Basia podejrzewa, że macocha może skłonić ukochanego do zdrady, dlatego za radą Bardosa obserwuje ich spotkanie z ukrycia.
W utworze pojawia się motyw wierności. Stach konsekwentnie odrzuca zaloty Doroty i zapewnia, że nie zdradzi przyszłej żony. Podstęp Bardosa pozwala Basi przekonać się o uczciwości ukochanego, a przestraszona Dorota obiecuje dochować wierności Bartłomiejowi.
Dzieło ukazuje motyw konfliktu Krakowiaków z Góralami. Odrzucony Bryndus czuje się znieważony, grozi zemstą, a jego towarzysze uprowadzają bydło mieszkańców Mogiły. Krakowiacy ruszają za nimi z bronią, przez co spór niemal prowadzi do rozlewu krwi.
Istotny dla tekstu jest motyw nauki, reprezentowany przez postać Bardosa. Ubogi student początkowo narzeka, że wykształcenie nie zapewniło mu utrzymania. Potem wykorzystuje machinę elektryczną, aby zatrzymać Górali, odzyskać bydło i udowodnić, że rozum może służyć ludziom.
W dziele występuje motyw pozornego cudu. Porażeni elektrycznością Górale sądzą, że działa na nich niewidzialna siła. Bardos początkowo wykorzystuje ich lęk, lecz następnie wyjaśnia działanie urządzenia i przestrzega prostych ludzi przed szarlatanami.
Dla autora ważny jest motyw zgody i pojednania. Bardos powstrzymuje Krakowiaków przed biciem bezbronnych przeciwników, nakazuje Góralom zwrócić zwierzęta i doprowadza do podania sobie rąk. Finał przynosi również zgodę w rodzinie oraz przygotowania do ślubu Stacha i Basi.
W utworze obecny jest motyw ludowych obyczajów. Bohaterowie uczestniczą w swatach, błogosławieństwie młodej pary, śpiewach, tańcach i uczcie. Weselne ceremonie podkreślają wspólnotowy charakter życia mieszkańców.
Aktualizacja: 2026-08-05 17:54:13.
Staramy się by nasze opracowania były wolne od błędów, te jednak się zdarzają. Jeśli widzisz błąd w tekście, zgłoś go nam wraz z linkiem lub wyślij maila: [email protected]. Bardzo dziękujemy.