„Upiory” to niezwykły dramat Henrika Ibsena, który opowiada historię pani Alving, kobiety, która za wszelką cenę ukrywała przed otoczeniem prawdę o nagannym postępowaniu swego zmarłego męża, nawet przed własnym synem.
Spis treści
Dzieło opiera się na problematyce dziedziczenia skutków przeszłości. Dramat pokazuje, że konsekwencje czynów przechodzą na kolejne pokolenia i prowadzą do kolejnych tragedii. Oswald cierpi na chorobę odziedziczoną po ojcu, choć nie uczestniczył w jego rozwiązłym życiu. Przeszłość powraca w relacji Oswalda i Reginy, którzy nieświadomie powtarzają historię kapitana Alvinga i Joanny.
W dramacie ważna jest problematyka życia w kłamstwie, gdyż pani Alving przez lata ukrywa prawdę o mężu, aby chronić jego dobre imię. Oswald otrzymuje fałszywy obraz ojca, Regina nie zna swojego pochodzenia, a Manders wierzy w legendę o kapitanie. Zatajanie prawdy jedynie pogłębia problemy.
Autor zajął się też problematyką małżeństwa i obowiązku. Pani Alving poślubia bogatego człowieka, którego nie kocha, a po jej ucieczce pastor nakłania ją do powrotu. Manders uważa, że żona powinna trwać przy mężu mimo cierpienia. Ślepe podporządkowanie nakazom prowadzi do krzywdy.
W dziele niezwykle ważna jest problematyka pozornej moralności. Manders ocenia innych według surowych zasad, lecz kieruje nim lęk przed opinią publiczną. Sprzeciwia się ubezpieczeniu schronienia, potępia nieznane mu książki i wierzy Engstrandowi. Po pożarze przyjmuje jego pomoc, aby uniknąć odpowiedzialności.
W tekście pojawia się też problematyka sytuacji kobiet, gdyż pani Alving nie może samodzielnie decydować o swoim małżeństwie i przez lata podporządkowuje się otoczeniu. Joanna ukrywa ciążę i poślubia Engstranda, a Regina szuka możliwości awansu oraz niezależności. Kobiety ponoszą skutki decyzji mężczyzn oraz podwójnych standardów.
Autor porusza też problematykę rodzicielstwa. Pani Alving wysyła syna za granicę, aby ochronić go przed ojcem, lecz prowadzi to do jego emocjonalnego oddalenia. Po powrocie Oswald widzi w matce osobę, która może mu pomóc. Jej miłość zostaje wystawiona na próbę, gdy syn prosi ją o podanie morfiny.
W dramacie pojawia się problematyka choroby i cierpienia. Choroba odbiera Oswaldowi możliwość pracy i nadzieję. Bohater boi się nie śmierci, lecz utraty rozumu, samodzielności i godności. Jego prośba o zakończenie życia stawia panią Alving przed wyborem między miłością do syna a moralnym zakazem odebrania życia.
W dziele autor porusza problematykę wolności jednostki. Oswald, Regina i pani Alving chcą żyć zgodnie z własnymi potrzebami. Ich dążenia zderzają się z chorobą, pochodzeniem i przeszłością. Bohaterowie nie potrafią uwolnić się od upiorów, czyli utrwalonych przekonań kierujących ich postępowaniem.
Aktualizacja: 2026-07-23 22:49:47.
Staramy się by nasze opracowania były wolne od błędów, te jednak się zdarzają. Jeśli widzisz błąd w tekście, zgłoś go nam wraz z linkiem lub wyślij maila: [email protected]. Bardzo dziękujemy.