„Pustelnia parmeńska” to powieść psychologiczno-obyczajowa Stendhala, opublikowana w 1839 roku pod francuskim tytułem La Chartreuse de Parme. Utwór należy, obok „Czerwonego i czarnego”, do najważniejszych dzieł pisarza i przedstawia losy włoskiego arystokraty Fabrycego del Dongo na tle epoki napoleońskiej oraz czasów restauracji. Akcja rozpoczyna się wraz z wkroczeniem wojsk Bonapartego do Mediolanu, a później obejmuje między innymi ucieczkę Fabrycego do armii Napoleona, udział w bitwie pod Waterloo, powrót do Italii, pobyt na dworze parmeńskim i karierę duchowną. Powieść łączy wątki przygodowe, polityczne, miłosne i psychologiczne, ukazując zarazem mechanizmy dworskich intryg oraz życie społeczeństwa rządzonego przez absolutnego władcę.
Głównymi postaciami utworu są Fabrycy del Dongo, jego ciotka Gina Sanseverina, hrabia Mosca oraz Klelia Conti, córka komendanta więzienia. Po zabiciu aktora Gilettiego Fabrycy zostaje skazany i uwięziony w wieży Farnese, gdzie zakochuje się w Klelii. Dzięki pomocy Giny, Moski i samej Klelii udaje mu się uciec, jednak uczucie do dziewczyny prowadzi go z powrotem do Parmy. Ostatecznie Fabrycy zostaje uniewinniony, obejmuje wysokie stanowisko kościelne, lecz jego miłość do Klelii pozostaje tragiczna: po śmierci ich dziecka i ukochanej rezygnuje z godności, rozdaje majątek i zamyka się w tytułowej pustelni parmeńskiej, gdzie wkrótce umiera. Powieść Stendhala uznawana jest za wybitne studium namiętności, ambicji, przypadku, polityki i złudzeń młodości, a jej opis bitwy pod Waterloo należy do najsłynniejszych przedstawień wojny w literaturze europejskiej.