Franz Kafka jest znany przede wszystkim jako twórca powieści zatytułowanej „Proces”. Przedstawia ona losy Józefa K., młodego urzędnika, który pewnego dnia zostaje oskarżony o coś, ale nie wie o co. Odbywa się jego proces, w którym Józef bierze udział przez rok, ale nie dowiaduje się, o co go oskarżono. Ostatecznie otrzymuje wyrok kary śmierci, który zostaje na nim wykonany. Innym przykładem dzieła Kafki jest „Przemiana”, opowiadanie ukazujące historię człowieka, który pewnego dnia budzi się jako ogromny żuk.
Kafka jako autor wciąż cieszy się dziś popularnością, jego dzieła są też obecne na listach lektur, na stałe wszedł też do kanonu literatury światowej jako jeden z najważniejszych pisarzy. Mimo to jego dzieła niekiedy zyskują opinię niezrozumiałych czy trudnych w odbiorze. Można wymienić kilka powodów, dla których teksty Kafki są tak właśnie postrzegane.
Przede wszystkim w dziełach Kafki pojawia się prosty, wręcz nieatrakcyjny język. Opisy i budowa świata przedstawionego cechują się bardzo surową formą. Czytelnik nie znajdzie tu bogatych, plastycznych akapitów pełnych środków stylistycznych. Kafka opisuje swoje historie bardzo oszczędnie. Nie zostawia też miejsca na wnikliwą analizę psychologiczną przeżyć bohaterów, skupia się na innych elementach, co dla niektórych czytelników może okazać się odrzucające w trakcie lektury.
W twórczości Kafki wiele miejsca zajmuje absurd i groteska. Świat przedstawiony działa na surrealistycznych zasadach, które bohaterowie dzieł traktują jako coś zwyczajnego. Czytelnika może irytować to, jak Józef K. podchodził do swojego własnego procesu czy wyroku śmierci, a także to, że wszyscy uznali przemianę Gregora Samsy za coś zwyczajnego. Ciężko zaakceptować tak absurdalne reguły rządzące światami wychodzącymi spod pióra Kafki, co bywa frustrującym doświadczeniem w trakcie lektury.
Dzieła Kafki charakteryzują parabole. Nie powinno się ich odczytywać dosłownie, a zamiast tego czytelnik ma za zadanie szukania ukrytych w nich sensów, interpretacji czy nawiązań. Jest to wysiłek, który dla niektórych może okazać się na tyle zniechęcający, że na przykład zrezygnują z lektury. Kafka nie pomaga pod tym względem odbiorcom, tylko szyfruje różne znaczenia i ukrywa je w swoich tekstach na rozmaite sposoby.
Z parabolą łączy się też brak jasnych odpowiedzi i wyjaśnień. Czytelnik nie dowiaduje się, o co oskarżono Józefa K., czy on się tego domyślił i czego wstydził się w chwili śmierci. Nie wiadomo, co spowodowało przemianę Gregora Samsy w żuka, którego odrzuciła rodzina. Kafka nie wyjaśnia takich kwestii, one po prostu istnieją jako część stworzonego przez niego świata. Może to zaś okazać się zniechęcające dla czytelników, którzy nie mają ochoty domyślać się, co właściwie Kafka miał na myśli i co wynika z jego tekstu. Brak jasnych odpowiedzi bywa zatem przeszkodą w poznawaniu tekstów autorstwa Kafki.
Dla niektórych trudny w odbiorze jest oniryzm i atmosfera snu czy raczej koszmaru. Nierealna rzeczywistość pełna absurdu przypomina sen właśnie, nic w niej nie jest realne, trudno zorientować się, gdzie przebiega linia rzeczywistości, co także zniechęca niektórych do lektury dzieł Kafki i sprawia, że stają się one trudne w odbiorze.
Teksty Kafki mogą zatem sprawiać trudność w odbiorze z wielu powodów, a wszystkie one są właściwie cechami charakterystycznymi tego pisarza. Mimo to zdecydowanie warto zapoznać się z tymi dziełami i dotrzeć do znaczeń ukrytych w nich.
Aktualizacja: 2026-05-21 18:19:24.
Staramy się by nasze opracowania były wolne od błędów, te jednak się zdarzają. Jeśli widzisz błąd w tekście, zgłoś go nam wraz z linkiem lub wyślij maila: [email protected]. Bardzo dziękujemy.