Józef Wittlin jest znany między innymi jako autor powieści zatytułowanej „Sól ziemi”. Dzieło to przedstawia losy pewnego prostego mężczyzny, który symbolizuje tytułową sól ziemi, mogącą zniknąć ze świata w wyniku bezmyślnego mordowania na frontach I wojny światowej. Piotr Niewiadomski musi opuścić ziemię huculską i zostaje wywieziony na Węgry, gdzie jest przygotowywany do służby jako żołnierz armii austriackiej. W dziele pojawia się sporo ciekawych motywów literackich.
Spis treści
Podstawą powieści jest oczywiście motyw wojny, gdyż jej akcja rozgrywa się właśnie podczas I wojny światowej. Konflikt zbrojny jest tutaj największym wydarzeniem i dotyczy wszystkich, nawet mieszkańców niewielkiej miejscowości daleko od linii frontu. Wojna jest pokazana jako wielkie, okrutne wydarzenie, które zmienia życie jednostek. Autor nie starał się ukazać konfliktu jako wielkiego, patriotycznego zrywu, lecz raczej jako machinę śmierci.
W dziele obecny jest motyw wsi leżącej na ziemi huculskiej, skąd pochodzi główny bohater. Wieś jest odizolowana od wielkich wydarzeń świata. Kiedy w mieście już wiadomo, że wybuchła wojna, wieś wciąż śpi spokojnie. Jednak i ją ostatecznie dotykają wielkie sprawy, a wojna dociera do każdego zakątka kontynentu.
W powieści został wykorzystany motyw kolei. Piotr Niewiadomski pracuje bowiem na stacji kolejowej najpierw jako tragarz, a potem jako dróżnik. Następnie to właśnie koleją, pociągiem, podróżuje na Węgry, gdzie znajduje się jego garnizon. Kolej towarzyszy zatem Piotrowi przez całe jego życie.
W powieści autor wykorzystał motyw miłości. Opisał relację Piotra i Magdy, która jest jej pozbawiona, i ukazał ją na tle więzi pełnej głębokiej miłości, jaką Niewiadomski darzył swojego starego, ukochanego psa Basa. Miłość w tym świecie przyjmuje zatem niezwykle zaskakujące formy.
W powieści pojawia się motyw podróży. Piotr Niewiadomski zostaje zmuszony do wstąpienia do armii i w związku z tym porzuca swoje rodzinne strony oraz jedzie na Węgry. Podróż jest dla niego wyjątkowym doświadczeniem, podczas którego poznaje zupełnie nowe miejsca i ludzi. Piotr wcześniej nie podróżował, zatem ten wyjazd na swój sposób go formuje.
W dziele pojawia się motyw psa, wiernego Basa, który jest lojalny wobec swojego pana. Bas symbolizuje psie oddanie i miłość, która potrafi przekraczać granice. Pies odprowadza Piotra na dworzec i chce z nim jechać, upiera się przy tym do tego stopnia, że musi zostać oddzielony od swojego opiekuna siłą.
W powieści został wykorzystany motyw władcy, cesarza, który wysyła swoich ludzi na śmierć, kiedy wybucha wojna, chociaż tak naprawdę nie przejmuje się ich losem. Władzy należy być wiernym, ale ona wykorzystuje zwykłych ludzi jako mięso armatnie, idealne do bronienia interesów cesarza wbrew ich woli.
Aktualizacja: 2026-05-07 16:59:24.
Staramy się by nasze opracowania były wolne od błędów, te jednak się zdarzają. Jeśli widzisz błąd w tekście, zgłoś go nam wraz z linkiem lub wyślij maila: [email protected]. Bardzo dziękujemy.