Samuel Twardowski jest przede wszystkim znany jako autor barokowego, wierszowanego romansu epickiego, który nosi tytuł „Nadobna Paskwalina”. Opisuje on dzieje tytułowej bohaterki, która zamieszkuje pałac w Lizbonie niedaleko siedziby samej Wenus. Paskwalina uważa się za piękniejszą od samej bogini, za co zostaje przez nią ukarana nieszczęśliwą miłością do Oliwiera. Paskwalina ostatecznie wyrusza w podróż do świątyni Junony, co ma pomóc jej w rozwiązaniu jej problemów. Do Lizbony wraca odmieniona, zakłada własny zakon, a Wenus opuszcza miasto.
Dzieło Twardowskiego jest określane jako romans. Warto wiedzieć więcej na temat tego, czym dawniej był ten gatunek i jak różni się od swojej współczesnej formy. Nazywano tak utwory narracyjne pisane prozą lub wierszowane, najczęściej jednowątkowe, ale za to obfitujący w liczne intrygi i wyzwania, przed którymi stają jego bohaterowie. Jego tematyka bardzo często ma charakter miłosno-awanturniczy. Romans dzieli się na różne odmiany i należy do kategorii literatury popularnej. W czasach baroku cieszył się wyjątkową popularnością, o czym świadczy między innymi twórczość Twardowskiego.
„Nadobna Paskwalina” spełnia wiele założeń tego gatunku. Jej tematyka obejmuje wydarzenia związane z nieszczęśliwym uczuciem bohaterki i tego właśnie dotyczy główny wątek dzieła. Tekst wyróżnia się licznymi niezwykłymi wydarzeniami, przygodami bohaterki, wyzwaniami, przed którymi ona stoi, a także zwrotami akcji. Paskwalina zostaje odrzucona przez wybranka i udaje się w podróż, co jest typowe dla romansu rycerskiego. Jednak pojawiają się też elementy, które nie zgadzają się z wyznacznikami romansu. Fabuła rozwija się zdecydowanie wolniej i jest pretekstowa. Relacja Paskwaliny i jej wybranka to właśnie pretekst do ukazania przemiany wewnętrznej, jaka zachodzi w bohaterce w trakcie jej podróży. Całość nie zmierza konsekwentnie do rozwiązania akcji, pojawiają się dygresje i dodatkowe wydarzenia. Twardowski znacznie pogłębił tutaj psychologię postaci, zamieścił w tekście wiele szczegółów dotyczących świata przedstawionego i bohaterów. Ostatecznie Paskwalina musi uwolnić się ze zgubnego wpływu miłości, jaką żywi ona do Oliwiera, który z kolei kocha inną kobietę. Udaje jej się to i przechodzi ona niezwykłą przemianę, stając się równocześnie zupełnie inną osobą. W dziele pojawia się też morał wskazujący na to, że uroda nie jest tak ważna jak mądrość, pracowitość oraz doświadczenie życiowe, które zdobywa ostatecznie główna bohaterka.
„Nadobna Paskwalina” jest zatem romansem barokowym i tak się ją określa. Jednak w niektórych kwestiach autor odszedł od założeń gatunku na rzecz pewnych zmian, które wzbogaciły jego tekst o zupełnie nowe, świeże elementy. Mają one też funkcję perswazyjną i wskazują, co czytelnik powinien po lekturze uznać za słuszne.
Aktualizacja: 2025-08-13 16:40:19.
Staramy się by nasze opracowania były wolne od błędów, te jednak się zdarzają. Jeśli widzisz błąd w tekście, zgłoś go nam wraz z linkiem lub wyślij maila: [email protected]. Bardzo dziękujemy.