Zgodnie ze stanem naukowej wiedzy, język to zagadnienie unikatowe tylko dla człowieka. W pewnym sensie wykracza bardzo mocno poza pojęcia środka komunikacji. Większość ludzi nie zdaje sobie z tego sprawy, bezwiednie wykorzystując go przez całe życie. Nauka od pewnego czasu stara się dogłębniej poznać tą podstawową ludzką umiejętność, segregując jej funkcje. Jedną z nich jest ekspresywność. Powiązana ze stanami emocjonalnymi człowieka, stanowi ważny element w budowaniu relacji, a nawet empatii względem innych członków danej społeczności. Funkcja ekspresywna języka jest jedną z jego funkcji podstawowych.
Spis treści
Posługując się językiem, człowiek może wyrażać pewne idee i wpływać na otaczającą rzeczywistość. Niektóre teorie naukowe postulują nawet, iż język jest kształtowany oraz kształtuje posługującego się nim. Sposób wyrażania przekazu w postaci wypowiedzi ma bowiem wpływ na jej rozumienie przez człowieka. Każda wypowiedź posiada jakieś funkcje. Można to rozumieć jako niesienie pewnego przekazu komunikacyjnego lub też pozakomunikacyjnego do odbiorcy. Funkcje komunikacyjne języka mogą mieć na celu opis rzeczywistości, wpływ na rozmówcę, podtrzymywanie społecznych więzi, a nawet funkcję metajęzykową. Z kolei pozakomunikacyjne funkcje języka obejmują próby kreowania rzeczywistości, zaklinania jej i samookreślenie wypowiadającego.
Funkcja ekspresywna mieści się w zakresie funkcji komunikacyjnych.
Ma ona na celu wyrażenie emocji i uczuć osoby się wypowiadającej. Jest więc sposobem na oddanie subiektywnych odczuć, uzewnętrznienie stanu emocjonalnego danego podmiotu. W wypowiedzi werbalnej, prócz środków stylistycznych, ekspresja stanu danej osoby wyrażana będzie poprzez odpowiednią tonację głosu, jego barwę, a nawet akcent. Wszystko to służy jak najdobitniejszemu wyrażeniu emocji adresatowi wypowiedzi.
Prócz środków werbalnych, takich jak modulacja głosu, do wyrażania funkcji ekspresywnej języka służą stosowne środki stylistyczne:
Funkcja ekspresywna wypowiedzi może ujawniać się w pewnych jej częściach. Dobrym przykładem mogą być dzienniki, są one bowiem z założenia subiektywne i nacechowane emocjonalnie. Podczas zwykłej rozmowy również można próbować wyrażać swoje emocje, często nawet bardzo skrajnie. Funkcja ekspresywna często widoczna jest w poezji, gdy podmiot liryczny dokonuje wyrażenia swoich stanów wewnętrznych.