„Zając” to pozytywistyczna powieść autorstwa Adolfa Dygasińskiego, wydana w 1900 roku i uznawana za jedno z najwybitniejszych dzieł pisarza. Utwór łączy realistyczny obraz życia wiejskiego z pogłębioną, opartą na wiedzy przyrodniczej obserwacją świata zwierząt. Losy tytułowego zająca splatają się z historią Jakuba Malwy, ubogiego, samotnego strzelca nadwornego w Morzelanach – człowieka pobożnego i dobrego, lecz wyśmiewanego przez otoczenie i wykorzystywanego przez bliskich. Powieść ukazuje brutalność polowań, okrucieństwo wobec zwierząt oraz niesprawiedliwe relacje społeczne panujące w środowisku dworsko-wiejskim.
Równoległe prowadzenie wątków zwierzęcych i ludzkich pozwala Adolfowi Dygasińskiemu wydobyć wyraźne analogie między losem zająca a losem Malwy – obaj żyją w ciągłym zagrożeniu, są ofiarami przemocy, przypadku i ludzkiej obojętności. Autor, często określany mianem „polskiego Kiplinga”, nadaje zwierzętom wyraźne cechy psychiczne, nie idealizując jednak natury i pokazując ją jako przestrzeń walki o przetrwanie. „Zając” jest zatem nie tylko poruszającą opowieścią o świecie natury, lecz także gorzką refleksją nad moralnością człowieka, odpowiedzialnością oraz społeczną niesprawiedliwością, typową dla dojrzałego nurtu polskiego pozytywizmu.