Jak napisać felieton? Jakie cechy powinien posiadać?
Felieton to specyficzny gatunek wypowiedzi. Jego tworzenie wymaga nie tylko sporo kreatywności, ale i umiejętności pisarskich oraz zacięcia dziennikarskiego. Felietony to sposób na wyrażenie własnej opinii oraz przekonań, a także miejsce, w którym możemy poddać refleksji otaczającą nas rzeczywistość.
Spis treści
- Felieton – definicja
- Cechy dobrego felietonu
- Jak napisać felieton?
- Jak nie powinno się pisać felietonu – częste błędy
Felieton – definicja
Felieton jest przede wszystkim gatunkiem publicystycznym. To krótki utwór o lekkiej formie, utrzymany w osobistym tonie i przedstawiający punkt widzenia osoby piszącej. Może występować pod postacią felietonu prasowego, radiowego lub telewizyjnego. Specyfika felietonu polega na tym, że oprócz konieczności przedstawiania prawdziwych wydarzeń i konkretnych faktów, nie posiada on ograniczeń stylowych – może być pisany z humorem, ironią, a nawet pod postacią satyry na otaczającą rzeczywistość.
Cechy dobrego felietonu
Jeżeli chcemy stworzyć poprawnie napisany felieton, powinniśmy znać cechy, które wyróżniają go na tle innych gatunków dziennikarskich. Są to:
- dowolność tematyczna – felieton powinien przede wszystkim odzwierciedlać nasze przekonania i poglądy. Z tego powodu możemy wśród wielu tematów wybrać te, które naprawdę nas interesują i chcemy wypowiedzieć się na ich temat.
- aktualność – autorzy felietonów podejmują się analizy spraw bieżących. Niezależnie od tego, czy będzie to felieton polityczny, czy też dotyczący popkultury, wydarzenia w nim przedstawiane powinny być aktualne.
- swoboda stylu i kompozycji – w przypadku felietonu nie musimy trzymać się konkretnego stylu. Jeżeli chcemy stworzyć wypowiedź będącą swego rodzaju kalamburem lub groteską, możemy sięgnąć po formę, jaką jest felieton. Nie musimy również przestrzegać określonych zasad kompozycji - w tym kryterium również panuje dowolność.
- Subiektywizm i indywidualny sposób wypowiedzi – bardzo często felietoniści posiadają swój określony styl, który wyróżnia ich na tle innych dziennikarzy lub pisarzy. Czytelnicy zaznajomieni z pracą danego autora mogą więc łatwo domyślić się, na jakie tematy oraz w jaki sposób będzie się on wypowiadał. Indywidualny styl felietonisty to atut, który pozwala na zwrócenie uwagi czytelników i rozpoznawalność.
- Oryginalność – felieton, by wyróżnić się na tle innych gatunków dziennikarskich, powinien być przede wszystkim oryginalny. Twórca felietonu powinien więc skupić się przede wszystkim na tym, by zaangażować swoich czytelników, zaskakiwać ich oraz przedstawiać wydarzenia w barwny i intrygujący sposób.
Jak napisać felieton?
Przed pisaniem felietonu należy się dokładnie przygotować. Jakie powinny być etapy tworzenia felietonu?
- Wybór tematu – wybór tematu felietonu należy przede wszystkim do piszącego. Nie powinien być on ani narzucony przez osoby trzecie, ani taki, który nie interesuje osobiście jego autora
- Wybór adresata – przed pisaniem felietonu musimy zastanowić się, jakiego odbiorcę projektujemy. Pozwoli to na zachowanie kontaktu z czytelnikiem i utrzymanie jego uwagi.
- Wybór formy felietonu – felietony możemy pisać w formie satyrycznej, w której w ironiczny i humorystyczny sposób opisujemy rzeczywistość, w formie emocjonalnej opisującej konkretne wydarzenie z subiektywnej perspektywy lub logiczny, w którym analizujemy bieżące sprawy. Wybór formy felietonu należy do piszącego i zależy głównie od jego prywatnych preferencji.
- Cel felietonu – jeżeli chcemy przekazać nasze myśli w formie felietonu, powinniśmy wyznaczyć sobie jego cel. Przystępując do pisania felietonu musimy być przekonani do swojego tematu – dlaczego chcemy go poruszyć, czy rzeczywiście jest dla nas interesujący oraz czy mamy wystarczająco danych, by odpowiednio przedstawić fakty.
- Tytuł felietonu – tytuł felietonu musi być dostosowany nie tylko do jego tematyki, ale również do odbiorcy, którego sobie zaprojektowaliśmy w czasie pisania. Powinien być chwytliwy i wzbudzający zainteresowanie.
- Zaplanowanie etapów wypowiedzi – jeżeli zależy nam na tym, by nasz felieton był interesujący dla odbiorcy, powinniśmy zaplanować jego strukturę: wstęp, który przykuje uwagę i wprowadzi w tematykę, rozwinięcie zawierające w sobie rozmaite argumenty lub anegdoty oraz czytelne zakończenie. Ostatni element felietonu może zawierać w sobie puentę – podsumowanie poczynionych analiz, humorystyczną refleksje lub ironiczną uwagę.
Jak nie powinno się pisać felietonu – częste błędy
Felieton to wymagający gatunek, którego trzeba się nauczyć – na intrygujący i barwny felieton składają się nie tylko zasady jego pisania, ale przede wszystkim umiejętności autora i jego kompetencje w zakresie wybranego tematu. Jakie błędy najczęściej towarzyszą pisaniu felietonu?
- Temat felietonu jest wymuszony lub autor nie jest zainteresowany tematem – nawet jeżeli autor przestrzega zasad pisania felietonu, nie oznacza to, że będzie to felieton poprawny. Jeżeli piszący nie interesuje się danym zagadnieniem lub nie podchodzi do niego z entuzjazmem i pasją, będzie to widoczne dla czytelnika przy pierwszym kontakcie z tekstem.
- Nużący język – felieton to sztuka, która wymaga od piszącego oryginalności i lekkiego pióra. Jeżeli będzie starał się napisać felieton wzorcowo i poprawnie, zagubi po drodze ideę jego tworzenia i nie zainteresuje odbiorcy.
- Felieton a reportaż – przy braku uwagi i zacięcia pisarskiego bardzo łatwo jest pomylić felieton z reportażem. Opisując jakieś zdarzenie lub sytuację społeczną nie należy relacjonować jej w taki sposób, jak w reportażu – musimy pamiętać o wszystkich cechach dobrego felietonu oraz o naszych odbiorcach.
Pisanie felietonów wymaga wprawy. Nawet jeżeli poznamy zasady ich tworzenia, potrzebujemy wielu lat ćwiczeń, by osiągnąć swój własny, rozpoznawalny i niepowtarzalny styl.