„Solaris” to powieść fantastycznonaukowa autorstwa Stanisława Lema, wydana po raz pierwszy w 1961 roku, uznawana za jedno z najważniejszych dzieł światowej literatury science fiction. Utwór przedstawia historię nieudanego kontaktu człowieka z obcą formą inteligencji i porusza fundamentalne problemy poznawcze, filozoficzne oraz egzystencjalne. Akcja rozgrywa się na stacji badawczej unoszącej się nad powierzchnią planety Solaris, pokrytej tajemniczym, żywym oceanem o nieznanej naturze. Z badań nad nim wykształciła się osobna dziedzina nauki – solarystyka, jednak mimo wieloletnich prób naukowcy nie potrafią zrozumieć ani sklasyfikować tej formy istnienia. Powieść została przetłumaczona na dziesiątki języków i zapoczątkowała międzynarodową popularność Lema.
Głównym bohaterem jest psycholog Kris Kelvin, który przybywa na stację i odkrywa, że jej załoga doświadcza niewytłumaczalnych zjawisk – materializacji postaci wywodzących się z ich wspomnień i podświadomości. W jego przypadku jest to Harey, zmarła przed laty partnerka. Istoty te, tworzone przez ocean z nieznanej materii, są niezniszczalne i stanowią dla bohaterów źródło cierpienia oraz konfrontacji z własnymi lękami i poczuciem winy. Próby nawiązania kontaktu z oceanem, m.in. poprzez przekazanie sygnałów ludzkiego mózgu, nie przynoszą jednoznacznych rezultatów. „Solaris” ukazuje granice ludzkiego poznania, bezradność nauki wobec radykalnej inności oraz niemożność przekroczenia własnej natury w obliczu kontaktu z absolutnie obcą inteligencją.