„Bestia ludzka” to powieść Émile’a Zoli, wydana w 1890 roku i stanowiąca siedemnasty tom cyklu „Rougon-Macquartowie”. Utwór łączy cechy powieści naturalistycznej, społecznej, psychologicznej i kryminalnej, a jego akcja koncentruje się wokół środowiska kolejarzy pracujących na trasie między Paryżem a Hawrem. Głównym bohaterem jest Jakub Lantier, maszynista obciążony dziedziczną skłonnością do przemocy, brat Stefana Lantiera z „Germinala” i przedstawiciel rodu, którego losy Zola ukazywał jako przykład wpływu dziedziczności, środowiska oraz społecznych napięć na człowieka. Ważnym tłem powieści jest świat nowoczesnej kolei, przedstawiony jako symbol postępu technicznego, ale także przestrzeń niebezpieczeństwa, pożądania, zbrodni i utraty kontroli nad ludzkimi instynktami.
Fabuła „Bestii ludzkiej” rozpoczyna się od morderstwa Grandmorina, którego zabija zazdrosny Roubaud z pomocą żony Seweryny. Jedynym świadkiem zbrodni jest Jakub Lantier, lecz nie potrafi on jednoznacznie wskazać sprawcy, a śledztwo zostaje skierowane przeciw niewinnemu Cabuche’owi. Z czasem Jakub zostaje kochankiem Seweryny, lecz jego uczucie nie uwalnia go od mrocznej obsesji zabijania kobiet. Kolejne wydarzenia prowadzą do katastrofy kolejowej spowodowanej przez zazdrosną Florę, zabójstwa Seweryny przez Jakuba oraz niesprawiedliwego skazania Roubauda i Cabuche’a. W finale Jakub ginie podczas walki z Pecqueux na rozpędzonej lokomotywie, a pociąg pełen żołnierzy pędzi bez maszynisty ku wojnie. Powieść ukazuje pesymistyczną wizję człowieka jako istoty rozdartej między cywilizacją a pierwotnym instynktem, a zarazem krytykuje niesprawność wymiaru sprawiedliwości i moralny rozkład społeczeństwa końca Drugiego Cesarstwa.