Squat X

[asher]

*

Jerry z Justyną kręcą się po kuchni, trzaskają garnkami, chichoczą. Jerry beka siarczyście.
- Nie warcz na swoich! – upomina go dziewczyna i oboje wyją ze śmiechu.
Jestem szczęśliwy wraz z nimi. Wychodzę z mojej nory, żeby im się przyjrzeć. Nie widzą mnie. On siedzi na sofie i popija piwo, ona kręci się przy kuchni. Rozmawiają o małżeństwie, dzieciach, wspólnym życiu. Po paru dniach znajomości! Czy to możliwe, aby dwoje ludzi dobrało się w tak krótkim czasie i jeszcze zyskało absolutną pewność, że chcą ze sobą być jak długie wieki? Nie odpowiadam sobie na to pytanie, nie chcąc psuć nastroju chwili.
- Cześć, Jacenty! – woła jowialnie Jerry – Chodź na browar. Co u ciebie?
- Rozniosłem trochę własnych ulotek. Może coś z tego będzie. A u was?
- Ja od dwóch tygodni nie puściłem żadnego flata. Justa na razie nie pracuje, bo jej zabroniłem. Muszę się nią nacieszyć.
- Co z Catherine?
- Ode mnie też nie obiera. Może gdzieś wyjechała. Spokojnie, wszystko się wyjaśni. Jutro spróbuję zadzwonić znowu.
Rano budzi mnie telefon. Zaspany próbuję zrozumieć co ta kobieta do mnie mówi. Ma do zrobienia coś wewnątrz domu i cały ogród. Natychmiast odzyskuję przytomność umysłu. Umawiamy się za godzinę na tzw. estimate – obejrzenie roboty i wycenę.
Tego dnia smakują mi nawet grzanki. Nie dopijam kawy i lecę do Susan.
Okazuje się murzyńską prawniczką, która mimo urodzenia piątki dzieci zachowała całkiem zgrabną figurę. Przede wszystkim trzeba zamontować w przedpokoju półki, żeby mogła trzymać swoje prawnicze książki i zdjęcia dzieci. Następnie mam poprawić fugi na płytkach w łazience, wyczyścić mur, który upaprali malarze, naprawić wannę, pomalować na nowo biuro i jeszcze tyle rzeczy, że połowę zapomniałem.
Po południu odbieram trzy następne telefony. Emma jest w ciąży i chwilowo nie może zajmować się ogrodem samodzielnie, ma też pomyśleć o myciu okien, Linda chce, żeby przyciąć jej krzewy, a Mrs Abed ma trawnik do przycięcia. Wszystkie spotkania ustalam na jutro. Jestem tak niesamowicie pobudzony i szczęśliwy, że nie mogę zasnąć.
Pracuję przez cały tydzień, biegając z wywieszonym językiem między domami moich nowych, tak nieoczekiwanie zdobytych klientów. U Susan od początku jest śmiesznie. Wydaje mi się, że ona ze mnie kpi, każąc mi przybić parę gwoździ i powiesić jakieś tandetne obrazki. Mam wrażenie, że za chwilę wyskoczy zza drzwi gromada klownów, krzycząc: żartowaliśmy!!! Ale nie, Susan z pełną powagą instruuje mnie, gdzie ma co wisieć i jest bardzo szczęśliwa, kiedy widzi efekt końcowy. Wtedy dociera do mnie, że oni naprawdę nie umieją nic zrobić i cała ta sprawa jest na poważnie. Good for You – mówię sobie i z ochotą wykonuję nawet najbardziej śmieszne zadania. Następne parę dni spędzam w zaimprowizowanym biurze Susan z boku domu. Jacyś popaprańcy rozpoczęli remont i porzucili pracę w połowie. Mam okazję wykazać się i doprowadzić sprawę do końca.
U Lindy od razu dostaję najtrudniejsze zadanie. Mam zrobić kopułki z krzewów, które strasznie zarosły. Ona czeka z uśmiechem aż zacznę, a mnie z przerażenia trzęsą się nogi. W końcu mówi, że przyniesie coś do picia. Raz kozie... Pierwszy krzew niezbyt mi wyszedł, ale przynajmniej przyzwyczaiłem ręce do posługiwania się nożycami. Drugi całkiem przypomina kulę, a trzeci jest już doskonale okrągły. Z satysfakcją myślę, że z głupia frant przybyła mi nowa, jakże przydatna umiejętność. Reszta zadań była już w moim zasięgu. Łopatą posługuję się równie dobrze, jak piórem, więc szybko zryłem grządki i wysypałem na nie specjalną, kupowaną w workach ściółkę leśną.
Mrs Abed, starej Greczynce chodzi przede wszystkim o przystrzyżenie trawy, a ja nie mam nawet sekatora, o kosiarce już nie mówiąc.
- Mój kolega pani przytnie trawkę, tylko on bierze więcej – sonduję ostrożnie, myśląc o Archiem.
- Nie dam więcej – skrzeczy starsza pani – Co z ciebie za ogrodnik, że kosiarki nie masz?
- Mam, tylko zepsutą – kłamię z wrodzoną łatwością.
- A kiedy naprawisz?
- Za dwa, trzy dni.
- To poczekam, ale nie dłużej, bo mi trawnik zmarnieje.
Chrzanić to na razie, grunt, że wyszedłem z twarzą. Z ulgą biegnę do Emmy. Znów krzaczki do przycięcia, trochę chwastów, zamiatanie. Dzień roboczy mija jak z bicza strzelił, a ja mam 70 funtów w kieszeni. Wszyscy zapłacili mi gotówką, dostałem kilka niezłych napiwków. I po co mi jakaś popieprzona Catherine z jej dniówką za 50 funtów, której i tak nie dostałem?
- Angielki??? – dziwi się Archie, kiedy spotykamy się z palarni przed moimi drzwiami – Dałbym sobie głowę uciąć, że to oferta dla Ciapatych!
- Widać trafiłem na oszczędnych – wzruszam ramionami – Dzięki, stary.
- Teraz to ci nawet trochę zazdroszczę. Ledwo wrzuciłeś, a już tyle telefonów.
- Głupie szczęście...
Jest mi naprawdę głupio. Macham ręką, robię żałosne miny, wszystko to jednak wygląda bardzo sztucznie. Dopiero potem, sam ze sobą w pokoju, tłumaczę sobie, że przecież uczciwie zapracowałem na nowych klientów i wyrzuty sumienia, to ostatnia rzecz, jaką powinienem teraz czuć.
W sieni pojawia się Ray. Trzyma w obu dłoniach wielkie torby. Patrzę zdziwiony, jak powoli toczy się po schodach i znika bez słowa.
- Wyprowadza się – tłumaczy Archie – Jest w szoku. Wszystkie pieniądze posyłał synowi, a teraz musi wynająć pokój na legalu.
Wzdycham ciężko. Widmo opuszczenia squata powraca ze zdwojoną siłą. Ciągle mam tak, że albo szczęście w nieszczęściu, albo odwrotnie.
- Słyszałem, że zwykle dają tydzień na opuszczenie domu. Nie wiem po co ten Ray się tak spieszy – Archie pyka z fajki, mrużąc oczy – Żyjemy w cywilizowanym kraju. Skoro pozwalają zajmować squaty, to muszą mieć opracowaną procedurę ich opróżniania. Podobno istnieje nawet organizacja zajmująca się prawami squatersów. W razie czego zwrócimy się do nich o pomoc.
- Obyś miał rację.
Czytam Wilsona do późnej nocy. Nie mogę przerwać. Mija godzina za godziną, a ja raz chichoczę kretyńsko, raz nie posiadam się ze zgrozy. Humor, ironia, tragedia – wszystko miesza się inteligentnie i przewrotnie w tym arcypysznym, irlandzkim koktajlu. Misiek Lurgan, jeden z bohaterów wpadł na genialny pomysł, jak szybko dorobić się fortuny. Dał ogłoszenie, że ma wielkie sztuczne penisy na sprzedaż i za kilkanaście funtów wyśle je każdemu potrzebującemu. No i zaczęły spływać czeki i przelewy. Wtedy Misiek zaczął wypisywać czeki z adnotacją, że zapas sztucznych penisów się wyczerpał i zwraca pieniądze. Oczywiście nikt nie zgłosił się z takim czekiem do banku, co przyniosło mu tysiące funtów. Genialne! A jakie proste!
Później jednak Wilson znów wycina mi paskudny numer. Kilkanaście stron poświęca na detaliczne opisy masakry w małym sklepiku w Belfaście, jaka nastąpiła po wybuchu bomby. Przedstawia ofiary, ich wcześniejsze życie, a potem dodaje co się z nimi stało w wyniku eksplozji. I mało tego. Następnie zajął się wyczerpującym opisem reakcji mieszkańców miasta. Konkluzja? Żadna ze stron - ani bojówki protestantów, ani katolików – nie ucierpiała w wyniku ciągłych zamachów. Jedynymi ofiarami wciąż byli zwykli ludzie.
Rano obudził mnie dzwonek u drzwi. Ktoś zszedł na dół i długo nie wracał. Leżąc w łóżku, rozmyślałem, kto mógł dzwonić. Może kurier, może listonosz, może ktoś z sąsiedniego squata...
Niespodziewanie ktoś zadudnił w moje drzwi, aż podskoczyłem.
- Co kur...!
Archie dygoczącą ręką wręczył mi kawałek papieru. Nie musiałem patrzeć, żeby wiedzieć co to jest.
- Dali nam jeden dzień...
- CO???!!!
- Czarno na białym napisano, że mamy opuścić dom nazajutrz do 9.30 rano.
- Przecież miał być tydzień! – jęczę zdruzgotany.
- Widać procedury się zmieniły. Nie było nas w sądzie.
Rozchodzimy się bez słowa. Namiastka wspólnoty, jaką utworzyliśmy pryska w jednej chwili. Teraz każdy jest desperatem, który szuka dla siebie najlepszego wyjścia z sytuacji. Londyn nas złączył, Londyn rozdzieli.
Nikt nie poszedł do pracy. Od rana trwa gorączkowe pakowanie manatków, ukrywanie co większych i wartościowych przedmiotów w Dark Roomie, gdzie na koniec mamy przysypać to wszystko starymi deskami, tworząc sztuczną górę śmieci.
Jerry wstaje ostatni, a właśnie na niego czekam. Chcę go poprosić o pomoc w rozmowach z landlordami, jednak nie jest to proste. Nerwowo obgryzam paznokcie, gdy bierze z Justyną wspólny prysznic. Jest tak absurdalnie zakochany, że słabo zdaje sobie sprawę z tego co się dzieje. Oboje przeprowadzają się do znajomego na Ruislip, więc największe zmartwienie mają z głowy. Zresztą jak każdy, oprócz mnie. Ray od paru dni mieszka gdzieś w okolicach Willesden, Waldek przeprowadza się na jakiś czas do kolegów z pracy, a Archie z Magdą na pobliski squat. Tylko ja, samotnik z najkrótszym stażem w Londynie, nie mam gdzie się podziać. W końcu nie wytrzymuję nerwowo i zaczynam zakładać ciuchy, żeby iść pod którąś ze „ścian płaczu” z ogłoszeniami.
Na schodach stoi Jerry z kubkiem parującej kawy w ręce.
- Pomóc ci w czymś? – pyta, wkurzając mnie do reszty.
- Przydałaby się pomoc w szukaniu pokoju, ale jesteś tak zajęty...
- Bo to, stary, jest miłość.
- Znalazłem kilka ogłoszeń. Acton, Ealing, Perivale, Alperton, Brentford.
- Pokaż – popijając kawę, przegląda zakreślone przeze mnie oferty – Dla pracujących, dla niepalących, dla pary... O, to może być.
- Przecież trochę pracuję, a palić mogę poza domem.
- Będzie potrzebne zaświadczenie z pracy. A z fajkami racja. Ten Acton podoba mi się najbardziej. Niedaleko stąd, 70 funtów z rachunkami. – bierze ode mnie telefon i rozmawia z kimś chwilę – Nieaktualne. Chodź do nas. Nie będziemy dzwonić na schodach.
Justyna posyła mi szybki uśmiech i wraca do pakowania rzeczy do wielkiej walizki na kółkach, z którą przybyła tu niedawno. Po paru łykach kawy Jerry dochodzi do formy. Mówi płynnie, pyta o różne szczegóły, jak wysokość depozytu, dostęp do kuchni i łazienki. Po paru telefonach patrzy na mnie bezradnie.
- Wszyscy życzą sobie czterotygodniowy depozyt. To jest, lekko licząc, 280 funtów plus czynsz z góry.
Mam tyle, ale wiem, że moja psychika słabo zniesie utratę 350 funtów.
- Zagadaj o dwutygodniowy. Przecież mogę załatwić referencje o kilku klientów. Nie jestem anonimowy.
- Jesteś – mówi zmartwiony – Nie masz konta, nie masz legalnej pracy. Teoretycznie dla Anglików nie istniejesz. Chyba będziesz musiał poszukać wśród Polaków. Na dwutygodniowy nie zdecyduje się nawet narkoman w ciągu.
- Nie wiem czy chcę z Polakami.
- Jest tu jeszcze coś, ale to Hounslow.
Coś mi świta. To gdzieś po drodze na Heatrow. Nie zastanawiam się wiele.
- Dzwoń!
Drżącą dłonią zapalam papierosa. Jerry patrzy na mnie bezradnie i odkłada telefon.
- Przejdź się obejrzeć ogłoszenia. Potem spróbujemy jeszcze raz.
Widząc moją minę zbitego psa, bezradnie rozkłada ręce. Bąkam ciche podziękowanie i idę na Ealing. Jest środek lata, ogłoszeń jak na lekarstwo, a do tego większość z nich to same fantastyczne oferty do szybkiego zapomnienia. Dwa razy próbuję dodzwonić się i zapytać o pokój, lecz nikt nie odbiera. Ogłoszenia wiszą z reguły przez tydzień. Prawdopodobnie te są już nieaktualne, choć jeszcze przez parę dni będą robić złudzenia potrzebującym.
Wracam markotnie. Gapię się pod nogi, mając nadzieję na dziesięciofuntową poprawę nastroju, ale nic z tego. Nagle dzwoni telefon.
- Słucham?
Po akcencie poznaję Ciapatego. Mówi szybko, nieskładnie i niewiele z tego rozumiem. Przerywam mu i proszę o chwilę cierpliwości, bo zaraz oddzwonię. Rzucam się biegiem. Na schodach potykam się i rozkładam jak długi. Bagatelizuję to. Przyjdzie jeszcze czas na masowanie kolana.
- Jerry! Dzwoń!
Skwapliwie bierze ode mnie telefon. Coś zapisuje, potem uśmiecha się do mnie szeroko.
- Hounslow Central. 5 minut od stacji metra. Zgodził się na trzytygodniowy depozyt. Za dwie godziny masz tam spotkanie. Tu jest adres. Sprawdź w azetce.
Ściskam go radośnie i lecę spakować jakąś torbę, żeby jutro mieć mniej do taszczenia.
Bobby, dziwnie miły, hinduski jegomość z nieco przerośniętym brzuszkiem podaje mi pulchną, nie skalaną pracą dłoń i długo patrzy w oczy. Pyta gdzie pracuję, co robię, jak długo zamierzam zostać. Kiedy dowiaduje się, że dłubię w ogrodach i maluję, uśmiecha się szeroko, proponując mi pomalowanie kilku domów i zadbanie o ogrody. Nie do końca mu wierzę. Chyba przez to, że ciągle poklepuje mnie po ramieniu i próbuje być sympatyczniejszy niż ustawy od Gangesu po Tamizę przewidują. Nadużywa przy tym określeń typu: good man, my friend, bless you. W Polsce na opinię dobrego człowieka trzeba pracować bardzo długo, a i tak w końcu ktoś to zakwestionuje, przyjaciół ma się niewielu, czasem jednego, częściej żadnego, błogosławi Cię głównie ksiądz i to z reguły tylko podczas nabożeństw. Na Hounslow mam to wszystko w jednym i wcale mi się nie podoba.
Pokój jak pokój. Ma cztery ściany, szafę i łóżko, na podłodze wykładzinę w oknie zasłonę. Mówię, że super, żeby nie ranić uczuć gospodarza. Bobby wystawia mi pokwitowanie za depozyt i czynsz oraz podsuwa do podpisu cztery egzemplarze umowy. Ciągle sypie pustymi frazesami, aż zęby bolą.
Na squacie trwa nerwowa bieganina. Archie i Waldek wciąż znoszą meble do Dark Roomu. Zabawna rzecz, wreszcie zobaczyłem faceta. Rozbiegane oczy za taflą grubych okularów prześlizgnęły się po mnie zdawkowo, blady uśmiech na żółtawej twarzy był niespecjalnie szczery. Jak każdy skupiony na sobie człowiek, był w stanie wykrzesać tylko tyle.
Oni dwaj mają najwięcej do stracenia. Cały ich majątek, całe życie od ponad roku znajduje się właśnie tu.
Włączone są już jedynie prąd i woda. Magda polewa Żubrówkę i Teachersa, Jerry i Justyna siedzą na ostatniej, nie wyniesionej sofie i sączą drinki.
- Co podać? – pyta Magda.
- Whisky poproszę.
Dostaję Teachersa z colą i sadowię się na parapecie okna. W duchu chwalę pomysł z alkoholem. W stanie umiarkowanej nieważkości łatwiej będzie nam znieść to wszystko. Wypijam dwa drinki i włączam się do roboty. Znoszę te rzeczy, które jestem w stanie unieść sam. Na dole ładujemy to na wózki i wieziemy na drugi squat.
Z zazdrością patrzymy jak dobrze żyje się naszym znajomym. Nie grozi im żadna eksmisja, mają nawet ładny ogródek, ławeczkę i grilla. Od strony ulicy dom wygląda na opuszczony, lecz gdy się wejdzie między krzewy i pójdzie wąską ścieżką, odnajduje się zupełnie inną rzeczywistość.
- Tym to się żyje – jęczy Jerry.
- Jaka piękna trawa – dołącza się Archie – Nie mamy szczęścia chłopaki.
W drodze powrotnej Jerry mruga do mnie, pokazując sklep na rogu.
- Stary, ja dziś straciłem tyle pieniędzy, że...
Przerywam w połowie zdania, bo dociera do mnie, że w takiej sytuacji być sknerą po prostu nie wypada.
- A, chodź!
Archie odmawia. Tłumaczy, że dopóki sprawy porządkowe nie są skończone i musi zachować czysty umysł. Wierzę mu, bo z reguły po drugim piwie osiąga stan, który ja mam po szóstym, a Jerry pewnie po dziesiątym.
Wypijamy pod sklepem po Żywcu, resztę bierzemy ze sobą. Powłóczymy nogami, już nie ma się dokąd spieszyć.
- Jak tu spać? No powiedz, dasz radę? – pyta z goryczą.
- Mowy nie ma. Czułem się tu lepiej niż w Krakowie – odpowiadam ze smutkiem – Aż pewnego dnia przyszedł smętny pan w czerni, zapukał i zapytał o mnie. Panie Jacku, co się z panem dzieje? Szukamy, pytamy. Brakowało pana w rejestrze, ale już wszystko w porządku.
- Kto to był?
- Urzędnik z Biura Ludzi Zaginionych należącego do Departamentu Ciągłego Braku Szczęścia.
Jerry wyje ze śmiechu.
- A pytał o mnie?
Kiwam lekką już głową.
- Pewnie. A Jerry jest? Jest – mówię – ale zakochał się i poszedł na randkę. Niedobrze – facet jest zmartwiony, potem macha ręką: Pan mu przekaże, że byłem i pytałem o niego. Tak czy owak dobrze by było, żeby panowie wrócili do kraju, gdzie ich miejsce. Wybory tuż tuż, mnóstwo ciekawych spotkań z politykami, którzy mogą coś zmienić.
Jerry klepie się po brzuchu. Patrzy na mnie jakoś tak czule, że robi mi się głupio. Potem zagarnia mnie ramionami i wbija w swój pokaźny brzuch.
- Ty naprawdę wymyślasz historie.
- Raczej kradnę życiorysy. Wrzucam je do kotła i chochlą wybieram co lepsze kęsy. Twój też jest smakowity.
- Fajnie, że cię poznałem. Musimy tu szybko wrócić albo przynajmniej wynająć razem mieszkanie. Studio flat albo one bedroom.
- Byłoby super…
Pospijaliśmy się, jak mopsy. Mam wrażenie, że wcale nie spałem.
Jest szósta. Za trzy i pół godziny deadline, autentyczny koniec pewnego rozdziału i początek nowej pustki. Z trudem przełykam niewielkie śniadanie. Powoli schodzą się wszyscy - markotni, niewyspani, przerażeni, że to naprawdę kres naszych dni na squacie. Archie odłączą kolejno prąd, później wodę. Patrzymy na siebie żałośnie. Ja z wdzięcznością, że złagodził mi trudy emigracji, on z żalem, że nic więcej nie może zrobić. Ściskam go serdecznie, rzucam spojrzenie na nic nie rozumiejącego kota i idę po raz ostatni do siebie. Tam ból dokucza mi najbardziej. Spędziłem w tym pokoju dwa spokojne miesiące, moje blizny zasklepiły się, lęki i stresy przepadły. Okres inkubacji dobiegł końca. Nadchodził czas samodzielności.
- Chłopie, pomóż – prosi Jerry – Ja sam nie dam z tym wszystkim rady. Pomóż nam, potem pojedziemy z twoimi.
- Świetny pomysł!
Nigdzie się nie spieszę, a to dobra okazja, żeby jeszcze trochę pobyć razem. Tachamy walizy do metra, cała trójka sapie i zalewa się alkoholowym potem. Po wyjściu z metra Jerry wymiotuje na trawnik.
- Wybaczcie – stęka – Za bardzo się przejąłem.
- Ty mój wrażliwku! – Justyna tuli go i głaszcze po głowie.
Bierzemy bety i człapiemy w górę ulicy.

[Barbara_Pięta]

Jejku... i uśmiech i łezka się pojawiła. Poruszyło strasznie. Zaraz mojemu Jackowi wysyłam do przeczytania. On lubi takie teksty :-). Pozdróweczka/B.

[Sanestis_Hombre]

Wyśmienite!!!
znowu powaliłeś mnie swoim tekstem Prawdziwy kawał emigracyjnego mięsa polany obficie żartem oraz smutkiem. Dobrze, ze masz do tego o czym piszesz pewną dozę dystansu.
POZDR!!!!

[Pedro Salazar]

Fajny kawałek. Ale skoro już nie jestes w squacie, to jak bedziesz tytułował dlasze części ;)

[Ona_Kot]

Tłumaczy, że dopóki sprawy porządkowe nie są skończone i musi zachować czysty umysł. ---> owo "i" to pozostałość po poprzedniej wersji tego zdania, jak mniemam?

pozdrowienia
jeszcze z Polski

[Jay Jay Kapuściński]

wydaj to jak wrócisz do Krakowa, a potem niech to przetłumaczą na języki obce, dla innych emigrantów :) znakomicie.

[Leszek_Dentman]

Jerry beka siarczyście. wiem że klnie się siarczyście, siarczysty może być mróz, ale beknięcie? - może donośnie, bezwstydnie...
mogę załatwić referencje o kilku klientów - od
No!... Majstersztyk. Jak zwykle, zresztą.

[asher]

Dzieki Wam piekne! Zaproponowac wydanie na pewno bede chcial, ale pewnie, jak zwykle nikt nie bedzie chcial, choc po raz pierwszy jade pod koniunkture :))) bledy zaraz poprawie.

[j.renata]

kolejna doskonale wywazona porcja emigranckich perypetii
pozdrawiam ciepło