Nana – opracowanie

„Nana” to powieść Émile’a Zoli, opublikowana w 1880 roku jako dziewiąty tom cyklu „Rougon-Macquartowie”. Utwór należy do najważniejszych przykładów francuskiego naturalizmu i przedstawia losy Anny Coupeau, zwanej Naną, córki alkoholika znanej już z wcześniejszej powieści Zoli, „W matni”. Bohaterka zaczyna jako kobieta z marginesu społecznego, lecz dzięki urodzie, zmysłowości i sile oddziaływania na mężczyzn staje się sławną paryską kurtyzaną. Akcja rozgrywa się w ostatnich latach II Cesarstwa Francuskiego, a historia Nany ukazuje zarówno świat teatru, prostytucji i wielkomiejskiej rozrywki, jak i moralny rozkład elit politycznych oraz arystokratycznych.

Fabuła powieści rozpoczyna się od triumfu Nany w teatrze „Varietes”, gdzie mimo braku talentu wokalnego i aktorskiego podbija publiczność rolą Wenus. Z czasem bohaterka zdobywa kolejnych kochanków, między innymi bankiera Steinera, młodego Jerzego Hugona, hrabiego Muffata i Vandeuvres’a, których doprowadza do finansowej, moralnej lub psychicznej ruiny. Zola przedstawia Nanę jako postać symboliczną: jest zarazem ofiarą społecznego porządku i niszczącą siłą, która obnaża obłudę wyższych sfer. Jej śmierć na ospę w hotelowym pokoju, zestawiona z okrzykami tłumu wzywającego do wojny z Prusami, zapowiada upadek całego świata II Cesarstwa. „Nana” jest więc nie tylko historią paryskiej kokoty, lecz także ostrą diagnozą społeczeństwa opartego na pieniądzu, pożądaniu, pozorach i moralnej hipokryzji.