„Małżeństwo z kalendarza” to komedia satyryczna autorstwa Franciszka Bohomolca, wystawiona po raz pierwszy 4 marca 1766 roku na scenie Teatru Narodowego w Warszawie. Utwór powstał w kręgu idei oświeceniowych i w artystycznej formie podejmuje zagadnienia szeroko dyskutowane w publicystyce epoki, m.in. na łamach „Monitora”. Komedia porusza problemy społeczne i obyczajowe XVIII-wiecznej Rzeczypospolitej, takie jak bezkrytyczne przywiązanie do tradycji, przesądy, rola cudzoziemców w życiu publicznym, awans mieszczaństwa oraz znaczenie tolerancji religijnej i narodowej.
Osią akcji jest konflikt wokół planowanego małżeństwa Elizy, córki konserwatywnego szlachcica Staruszkiewicza, który – kierując się wskazaniami kalendarza i uprzedzeniami narodowymi – chce wydać ją za zadłużonego i obłudnego Marnotrawskiego. Bohomolec w satyryczny sposób demaskuje łatwowierność ojca, fałsz rzekomej „staropolskiej” cnoty oraz mechanizmy aranżowania małżeństw bez względu na uczucia. Przeciwieństwem Marnotrawskiego jest Ernest, cudzoziemiec służący w wojsku polskim, który okazuje się człowiekiem uczciwym i odważnym. Finał utworu przynosi zwycięstwo rozsądku nad przesądem, a „Małżeństwo z kalendarza” stanowi czytelną krytykę sarmackiej mentalności i pochwałę oświeceniowych wartości rozumu, tolerancji i wolnego wyboru.