„Germinal” to powieść Émile’a Zoli, napisana w latach 1884–1885, publikowana najpierw w odcinkach, a następnie wydana książkowo w 1885 roku. Jest trzynastą częścią dwudziestotomowego cyklu „Rougon-Macquartowie” i uchodzi za jedno z najważniejszych dzieł francuskiego naturalizmu. Tytuł nawiązuje do miesiąca z francuskiego kalendarza rewolucyjnego oraz do idei kiełkowania, wzrostu i nadziei na przyszły bunt społeczny. Akcja utworu rozgrywa się w górniczym regionie Montsou na północy Francji, gdzie Zola ukazuje nędzę, głód, wyzysk i niebezpieczne warunki pracy robotników kopalnianych.
Głównym bohaterem powieści jest Stefan Lantier, bezrobotny maszynista, który przybywa do Montsou i podejmuje pracę w kopalni Voreux dzięki rodzinie Maheuów. Poznając dramatyczną sytuację górników, zaczyna szerzyć idee solidarności robotniczej, zakłada kasę wsparcia i staje się jednym z przywódców strajku przeciw Kompanii. Protest, początkowo oparty na nadziei na poprawę warunków życia, prowadzi jednak do głodu, rozruchów, interwencji wojska, śmierci robotników i ostatecznej klęski. Finał powieści, w którym Stefan opuszcza Montsou i myśli o przyszłym buncie ludu, nadaje utworowi wymowę symboliczną: mimo przegranej strajku pod ziemią dojrzewa siła społeczna, która kiedyś może rozsadzić niesprawiedliwy porządek. „Germinal” jest zarazem realistycznym obrazem życia górników, powieścią społeczną i przejmującym studium narodzin świadomości klasowej.