„Dzienniki gwiazdowe” to cykl opowiadań fantastycznonaukowych autorstwa Stanisława Lema, tworzony od początku lat 50. XX wieku, którego kolejne części ukazywały się przez wiele dekad, aż po opowiadanie „Ostatnia podróż Ijona Tichego” z 1999 roku. Pierwsze wydanie książkowe ukazało się w 1957 roku i obejmowało zbiór relacji z podróży kosmicznych tytułowego bohatera – Ijona Tichego, ekscentrycznego podróżnika i badacza wszechświata. Utwór łączy elementy science fiction z groteską, satyrą oraz refleksją filozoficzną, a jego kontynuację stanowią powieści „Wizja lokalna” (1982) i „Pokój na Ziemi” (1987). Cykl obejmuje zarówno tzw. „Podróże Ijona Tichego”, jak i jego wspomnienia, a niektóre opowiadania mają charakter luźno powiązany z główną postacią lub funkcjonują jako odrębne teksty.
Głównym bohaterem cyklu jest Ijon Tichy – kosmiczny podróżnik, który przemierza galaktykę, spotykając rozmaite cywilizacje i obserwując ich systemy społeczne, naukowe oraz filozoficzne. Konstrukcja utworu ma charakter epizodyczny i nielinearny – poszczególne opowiadania stanowią niezależne relacje z kolejnych wypraw, często utrzymane w konwencji dziennika. Lem wykorzystuje konwencję fantastyczną do ukazania problemów współczesnego świata, takich jak biurokracja, totalitaryzm, rozwój technologii czy absurd ludzkich zachowań, nadając im formę satyry i paraboli. „Dzienniki gwiazdowe” uchodzą za jedno z najważniejszych dzieł w dorobku pisarza, łącząc humor, ironię i głęboką refleksję nad naturą człowieka oraz cywilizacji.