„Pan Samochodzik i templariusze” to powieść przygodowo-detektywistyczna dla młodzieży autorstwa Zbigniewa Nienackiego, wydana po raz pierwszy w 1966 roku. Utwór należy do popularnego cyklu o Panu Samochodziku, czyli Tomaszu – historyku sztuki, muzealniku i detektywie amatorze, który rozwiązuje zagadki związane z zabytkami, historią i skarbami. Książka łączy elementy sensacji, powieści wakacyjnej, kryminału i popularyzacji historii, a jednym z jej głównych tematów jest legenda o bogactwach zakonu templariuszy.
Akcja powieści rozgrywa się latem 1962 roku, między innymi w Miłkokuku, nad jeziorem Pomorze, w Malborku i w Kortumowie. Pan Samochodzik wyrusza na poszukiwanie ukrytego skarbu templariuszy, kierując się tajemniczym hasłem „Tam skarb twój, gdzie serce twoje”. W śledztwie pomagają mu zaprzyjaźnieni harcerze: Wilhelm Tell, Wiewiórka i Sokole Oko, a na jego drodze pojawiają się konkurenci, między innymi Petersenowie, Karen, Kozłowski, Anka oraz tajemniczy Malinowski. Poszukiwania prowadzą bohaterów przez skradzione dokumenty, zaszyfrowane wskazówki, podziemia, pułapki i rywalizację z osobami, które chcą zdobyć skarb dla własnych korzyści.
Powieść jest jedną z najbardziej znanych części cyklu o Panu Samochodziku, ponieważ łączy dynamiczną akcję z wiedzą historyczną o templariuszach i średniowiecznych zakonach rycerskich. Jej popularność wzmocniła ekranizacja z 1971 roku – czarno-biały, pięcioodcinkowy serial telewizyjny „Samochodzik i templariusze” ze Stanisławem Mikulskim w roli głównej. W 2023 roku powstała także luźna współczesna adaptacja filmowa „Pan Samochodzik i templariusze” w reżyserii Antoniego Nykowskiego, z Mateuszem Janickim jako panem Tomaszem, udostępniona na platformie Netflix. Dzięki połączeniu tajemnicy, humoru, historii i wakacyjnej przygody książka Nienackiego pozostaje ważnym przykładem polskiej literatury młodzieżowej.