„Dwaj panowie Sieciechowie” to powieść autorstwa Juliana Ursyna Niemcewicza, opublikowana po raz pierwszy w 1815 roku; w późniejszych wydaniach funkcjonowała także pod skróconym tytułem „Dwaj Sieciechowie”. Utwór ma formę ramowej narracji, w której narrator spotyka Floriana Sieciecha i – za jego zgodą – zapoznaje się z rodzinnymi pamiętnikami. Właściwą treść dzieła stanowią fragmenty dzienników dwóch przedstawicieli rodu: Wacława Sieciecha, piszącego w latach 1710–1717, oraz Stanisława Sieciecha, autora zapisków z lat 1808–1812. Pamiętniki te zostały zestawione naprzemiennie, co pozwala ukazać dwa odmienne obrazy polskiej rzeczywistości, oddalone od siebie o całe stulecie.
Zapiski Wacława i Stanisława różnią się zarówno językiem, jak i światopoglądem. Dziennik Wacława, pełen makaronizmów i opisów życia dworskiego, sejmików, uczt oraz prywatnych interesów możnych, ukazuje mentalność szlachty czasów saskich, podporządkowaną klientelizmowi i prywatnym korzyściom. Z kolei pamiętnik Stanisława, pisany prostszą polszczyzną, akcentuje nowoczesne wykształcenie, patriotyzm, służbę wojskową, troskę o dobro publiczne i poprawę losu chłopów. Zestawienie obu perspektyw służy Niemcewiczowi do krytycznej refleksji nad dziejami narodu – autor wskazuje zarówno przyczyny upadku dawnej Rzeczypospolitej, jak i zagrożenia współczesności, takie jak kosmopolityzm, pogarda dla języka ojczystego i moralny oportunizm.