Rudyard Kipling - Bogowie Kaligraficznych Wzorów (The Gods of the Copybook Headings)

[Andrzej P. Zajączkowski]

Od tłumacza: Copybook Headings - co z braku odpowiednika w Polskim przełożyłem jako "Kaligraficzne Wzory" - to przysłowia i maksymy drukowane na górze stron (headings) zeszytów (copybook) do nauki pisania, czy raczej kaligrafii, XIX-wiecznych brytyjskich uczniów. Biedacy mieli je wielokrotnie przepisywać na stronie poniżej, ćwicząc pismo i rozsądek jednocześnie. - Ależ to musiała być nuda - myślicie. O tym jest ten wiersz. I o wielu innych rzeczach. W wersie: Na pierwszych piaskowcach Feminianu obiecano nam Życie Obudzone, Feminian nie jest rzecz jasna prawdziwą epoką geologiczną, jak Kambr czy Karbon. Fuller Life dosłownie oznaczałoby pełniejsze życie, ale Margaret Fuller była pionierką feminizmu. Inne przypisy - pomocne w rozszyfrowaniu - można znaleźć na: 

Zaloguj się, aby zobaczyć zawartość.

. Życzę przyjemnej lektury.  

 

Przez wszystkie swoje wcielenia, przez wieków i ras odsłony,

Ku chwale Bogów Targowiska biję stosowne pokłony.

Zerkając przez palce pobożne, widzę jak kwitną i upadają,

Zaś Bogowie Kaligraficznych Wzorów, sądzę, ich wszystkich przetrwają.

 

Żyliśmy na drzewach przy pierwszym spotkaniu. Kolejno nam pokazali,

Że Woda z pewnością nas zmoczy, a Ogień z pewnością przypali:

Lecz uznaliśmy, że brak im Polotu, Wizji i Błyskotliwości,

Zostawiliśmy ich więc z Gorylami, by ruszyć w Marszu Ludzkości.

 

My szliśmy niesieni Duchem, oni swego kroku nie zmienili, 

Wszak chmurą czy wiatrem, jak Bogowie Targowiska, nie byli,

Lecz zawsze nasz postęp doganiali i wtedy słowo się rozchodziło, 

Że plemię z lodowca starte zostało, albo w Rzymie coś światło zgasiło.

 

Z Nadziei, na których Świat stoi, kompletnie nic do nich nie dociera;

Zaprzeczali, że księżyc jest z Goudy; w ogóle zaprzeczali, że z Sera;

Zaprzeczali, że Babcia ma Wąsy, zaprzeczali, że Świnie Latają;

Więc czciliśmy Bogów Targowiska, co te piękne rzeczy obiecają.

 

Gdy formowały się Kambryjskie linie, Oni pokój wiekuisty obiecali.

Przysięgali koniec plemiennych wojen, gdybyśmy broń im oddali,

Gdyśmy się rozbroili, sprzedali nas i wrogom rzucili związanych,

A Bogowie Kaligraficznych Wzorów mówili -Trzymaj się Diabłów znanych.

 

Na pierwszych piaskowcach Feminianu obiecano nam Życie Obudzone

(Zaczynasz kochając bliźniego swego, a kończysz kochając jego żonę);

Aż nasze kobiety rozstały się z dziećmi, a mężczyźni z rozumem i wiarą,

A Bogowie Kaligraficznych Wzorów mówili: - Śmierć jest za Grzechy Karą.

 

W epoce Karbonu obiecano nam, że każdy z nas się obłowi,

Okradając wybranego Piotra, by wypłacić zbiorowemu Pawłowi;

Lecz co nam po takich pieniądzach, gdy na rynku pustką zieje, 

A Bogowie Kaligraficznych Wzorów mówili: - Kto nie pracuje, ten nie je.

 

Wtedy upadli Bogowie Targowiska, a ich złotouści prorocy zniknęli

I otworzyła serca czereda wszystka i wierzyć prawdzie zaczęli,

Że nie Wszystko Złoto, co się Świeci, a Dwa i Dwa daje Cztery-

A Bogowie Kaligraficznych Wzorów dreptali, by znów objaśniać litery.

 

Tak jak będzie w przyszłości, tak było u zarania rodu ludzkiego.

Cztery są tylko rzeczy pewne od początku Postępu Społecznego.

Że pies do swych wymiocin wróci, a świnia babrać się błotem,

A głupiec zabandażowany palec do ognia wsadzi z powrotem;

 

I, że gdy to się już dokona i nowy wspaniały świat nadejdzie,

Kiedy ludziom będą płacić za bycie, a grzech bez kary się obejdzie,

Jak Woda z pewnością nas zmoczy, a Ogień z pewnością przypali,

Bogowie Kaligraficznych Wzorów pośród rzezi będą wracali!

 

I Rudyard (1919):

As I pass through my incarnations in every age and race,

I make my proper prostrations to the Gods of the Market Place.

Peering through reverent fingers I watch them flourish and fall,

And the Gods of the Copybook Headings, I notice, outlast them all. 

 

We were living in trees when they met us. They showed us each in turn

That Water would certainly wet us, as Fire would certainly burn:

But we found them lacking in Uplift, Vision and Breadth of Mind,

So we left them to teach the Gorillas while we followed the March of Mankind. 

 

We moved as the Spirit listed. They never altered their pace,

Being neither cloud nor wind-borne like the Gods of the Market Place,

But they always caught up with our progress, and presently word would come

That a tribe had been wiped off its icefield, or the lights had gone out in Rome. 

 

With the Hopes that our World is built on they were utterly out of touch,

They denied that the Moon was Stilton; they denied she was even Dutch;

They denied that Wishes were Horses; they denied that a Pig had Wings;

So we worshipped the Gods of the Market Who promised these beautiful things. 

 

When the Cambrian measures were forming, They promised perpetual peace.

They swore, if we gave them our weapons, that the wars of the tribes would cease.

But when we disarmed They sold us and delivered us bound to our foe,

And the Gods of the Copybook Headings said: "Stick to the Devil you know."  

 

On the first Feminian Sandstones we were promised the Fuller Life

(Which started by loving our neighbour and ended by loving his wife)

Till our women had no more children and the men lost reason and faith,

And the Gods of the Copybook Headings said: "The Wages of Sin is Death."

 

In the Carboniferous Epoch we were promised abundance for all, 

By robbing selected Peter to pay for collective Paul; 

But, though we had plenty of money, there was nothing our money could buy, 

And the Gods of the Copybook Headings said: "If you don't work you die."

 

Then the Gods of the Market tumbled, and their smooth-tongued wizards withdrew,

And the hearts of the meanest were humbled and began to believe it was true

That All is not Gold that Glitters, and Two and Two make Four–

And the Gods of the Copybook Headings limped up to explain it once more. 

 

As it will be in the future, it was at the birth of Man

There are only four things certain since Social Progress began. 

That the Dog returns to his Vomit and the Sow returns to her Mire, 

And the burnt Fool's bandaged finger goes wabbling back to the Fire; 

 

And that after this is accomplished, and the brave new world begins

When all men are paid for existing and no man must pay for his sins, 

As surely as Water will wet us, as surely as Fire will burn, 

The Gods of the Copybook Headings with terror and slaughter return!

[Witalisa]

@Andrzej P. Zajączkowski – świetne rzeczy wydobywasz na światło dzienne;

kapitalny zamysł tego "moralitetu". Autor nie narzucił sobie ścisłych rygorów metrum;

w takich wypadkach jako czytelnik/tłumacz wolę jednak trzymać się czegoś ustalonego.

To wychodzi tak:

 

Zaloguj się, aby zobaczyć zawartość.

Zaloguj się, aby zobaczyć zawartość.

 Pozdrawiam

Edytowane 1 godzinę temu przez Witalisa (wyświetl historię edycji)