„Natan mędrzec” to poemat dramatyczny w pięciu aktach autorstwa Gottholda Ephraima Lessinga, opublikowany w 1779 roku i uznawany za jedno z najważniejszych dzieł europejskiego oświecenia poświęconych idei tolerancji religijnej. Akcja utworu rozgrywa się w Jerozolimie w czasie trzeciej krucjaty, a jej głównymi postaciami są żydowski kupiec Natan, muzułmański sułtan Saladyn, chrześcijański templariusz oraz wychowywana przez Natana Recha. Fabuła ukazuje stopniowe przezwyciężanie uprzedzeń między judaizmem, islamem i chrześcijaństwem: templariusz ratuje Rechę z pożaru, Natan odpowiada Saladynowi na pytanie o prawdziwą religię słynną przypowieścią o trzech pierścieniach, a finał ujawnia rodzinne więzi łączące bohaterów ponad granicami wyznań. Lessing przeciwstawia fanatyzmowi, reprezentowanemu między innymi przez patriarchę, postawę rozumu, człowieczeństwa, dialogu i dobrych czynów. „Natan mędrzec” jest więc dramatem filozoficznym i humanistycznym, którego zasadnicze przesłanie głosi, że o wartości człowieka nie decyduje religijna etykieta, lecz moralność, miłość bliźniego i zdolność do porozumienia.