Arkusz próbnej matury z języka polskiego (poziom rozszerzony, listopad 2006) składa się z dwóch części: testu sprawdzającego rozumienie czytanego tekstu oraz wypracowania. W pierwszej części zdający analizuje tekst Stanisława Barańczaka dotyczący twórczości Zbigniewa Herberta, ze szczególnym uwzględnieniem postaci Pana Cogito, ironii oraz napięcia między sprzecznymi wartościami. Zadania wymagają odczytywania sensów pośrednich, rozpoznawania środków stylistycznych i funkcji kompozycyjnych oraz formułowania wniosków dotyczących interpretacji tekstu literackiego.
Druga część arkusza koncentruje się na tworzeniu wypowiedzi argumentacyjnej i interpretacyjnej w oparciu o teksty literackie. W pierwszym temacie zdający dokonuje analizy porównawczej dwóch obrazów wojny – heroicznego, podniosłego ujęcia z „Potopu” Henryka Sienkiewicza oraz realistycznego, zdeheroizowanego obrazu z „Pamiętnika z powstania warszawskiego” Mirona Białoszewskiego. W drugim temacie kluczowe jest rozpoznanie roli kontrastu w wierszu Wisławy Szymborskiej, który służy ukazaniu przemian kulturowych i refleksji nad współczesnym doświadczeniem człowieka.
Egzamin sprawdza umiejętność interpretacji, porównywania tekstów oraz budowania spójnej, logicznej wypowiedzi z wykorzystaniem kontekstów literackich i kulturowych. Dwa obrazy wojny – dwa sposoby mówienia o niej. Dokonaj analizy porównawczej fragmentów „Potopu” Henryka Sienkiewicza i „Pamiętnika z powstania warszawskiego” Mirona Białoszewskiego. Kontrast jako sposób wyrażania refleksji o świecie i człowieku. Zanalizuj i zinterpretuj wiersz „Dom wielkiego człowieka” Wisławy Szymborskiej..