Arkusz maturalny z języka polskiego – poziom rozszerzony (maj 2025, formuła 2015) sprawdza przede wszystkim umiejętność tworzenia samodzielnej wypowiedzi argumentacyjnej oraz interpretacyjnej. Egzamin trwa 180 minut i pozwala zdobyć maksymalnie 40 punktów, a jego centralnym elementem jest wypracowanie liczące co najmniej 300 słów. Zdający wybiera jeden z dwóch tematów i musi wykazać się umiejętnością analizy tekstów kultury, formułowania stanowiska oraz logicznego uzasadniania swoich tez w oparciu o znajomość literatury i kontekstów.
Kluczowym zagadnieniem arkusza jest interpretacja tekstu nieliterackiego lub literackiego oraz odniesienie go do szerszego kontekstu kulturowego. W pierwszym typie zadania zdający analizuje tekst teoretycznoliteracki, określa jego problem i odnosi się do zaproponowanego w nim rozwiązania, wykorzystując inne teksty kultury. Wymaga to rozumienia funkcji literatury, jej związku z epoką, systemem wartości i światopoglądem autora, a także umiejętności dostrzegania, że utwory literackie pełnią różnorodne role – od poznawczych po ideologiczne.
Drugim istotnym obszarem jest analiza porównawcza tekstów literackich, wymagająca interpretacji ich sensów oraz wskazania podobieństw i różnic. Zadanie tego typu sprawdza zdolność odczytywania środków artystycznych, rozpoznawania motywów i problematyki utworów oraz umiejętność ich zestawiania w spójną interpretację. Równocześnie oceniana jest poprawność językowa, kompozycja wypowiedzi oraz spójność logiczna – szczegółowe kryteria obejmują m.in. określenie problemu, zajęcie stanowiska, argumentację, styl i poprawność zapisu.
Arkusz zawiera dwa tematy wypracowań, z których należy wybrać jeden i rozwinąć go w formie spójnej wypowiedzi argumentacyjnej lub interpretacyjnej. Tematy do wyboru to: Określ, jaki problem podejmuje Adam Kulawik w podanym tekście i zajmij stanowisko wobec rozwiązania przyjętego przez autora, odwołując się do tekstu oraz innych tekstów kultury. lub Dokonaj interpretacji porównawczej podanych utworów (Józef Baran „Pochwała zapominania” i Wisława Szymborska „Trudne życie z pamięcią”).