Główne zagadnienia arkusza maturalnego z języka polskiego – poziom rozszerzony (czerwiec 2025, formuła 2015) koncentrują się przede wszystkim na umiejętności analizy i interpretacji tekstów kultury oraz tworzenia wypowiedzi argumentacyjnej. Arkusz wymaga od zdającego nie tylko odczytania sensów zawartych w tekście literackim lub poetyckim, lecz także ich pogłębionej interpretacji w kontekście kulturowym, historycznym i filozoficznym. Kluczowe znaczenie ma umiejętność dostrzegania zależności między elementami świata przedstawionego a ideami epoki oraz świadome wykorzystanie wiedzy o literaturze i języku. Wskazuje na to zarówno treść poleceń, jak i wymagania egzaminacyjne zawarte w kryteriach oceniania.
Istotnym zagadnieniem w arkuszu jest problem motywacji w dziele literackim, który stanowi podstawę jednego z tematów wypracowania. Zdający musi rozpoznać różne typy motywacji – realistyczne i fantastyczne – oraz określić ich wpływ na kreację bohatera i przebieg wydarzeń. Analiza fragmentu tekstu wskazuje, że motywacja decyduje o sposobie przedstawienia człowieka i świata, a także eksponuje najważniejsze wartości i problemy epoki. Zadanie wymaga zajęcia stanowiska wobec zaprezentowanych koncepcji oraz poparcia go argumentami odwołującymi się do innych tekstów kultury, co sprawdza umiejętność budowania spójnej, logicznej wypowiedzi argumentacyjnej.
Drugim kluczowym obszarem jest interpretacja porównawcza utworów poetyckich, która wymaga zestawienia dwóch tekstów i wskazania podobieństw oraz różnic w ich problematyce, środkach wyrazu i wizji świata. W analizowanych wierszach pojawiają się motywy pamięci, przemijania oraz refleksji nad własnym życiem, co wymaga od zdającego umiejętności interpretowania sensów metaforycznych i odwoływania się do kontekstów literackich. Ważne jest także rozpoznanie funkcji środków stylistycznych oraz kompozycji utworów, a następnie wykorzystanie tych obserwacji do stworzenia spójnej interpretacji.
Arkusz sprawdza również kompetencje językowe i kompozycyjne, co odzwierciedlają szczegółowe kryteria oceniania obejmujące m.in. określenie problemu, sformułowanie stanowiska, poprawność rzeczową, spójność, styl oraz poprawność językową i ortograficzną. Szczególnie istotne jest zachowanie logicznej struktury wypowiedzi oraz unikanie błędów kardynalnych, które mogą skutkować utratą wszystkich punktów. Zdający musi więc wykazać się zarówno wiedzą literacką, jak i wysokimi umiejętnościami językowymi. W arkuszu znalazły się następujące tematy wypracowań: Określ, jaki problem podejmują Bożena Chrząstowska i Seweryna Wysłouch w podanym tekście i zajmij stanowisko wobec rozwiązania przyjętego przez autorki oraz Dokonaj interpretacji porównawczej podanych utworów Adama Mickiewicza „Do Niemna” i Czesława Miłosza „Do leszczyny”.