Arkusz maturalny z języka polskiego – poziom rozszerzony (maj 2025, Formuła 2023) koncentruje się na umiejętności tworzenia rozbudowanej wypowiedzi argumentacyjnej, w której zdający musi samodzielnie sformułować stanowisko i poprzeć je analizą literacką. Egzamin trwa 210 minut i pozwala zdobyć maksymalnie 35 punktów, a jego jedyną częścią jest wypracowanie liczące co najmniej 400 słów. Kluczowe znaczenie ma odwołanie się do lektury obowiązkowej oraz wykorzystanie kontekstów, takich jak historyczny, kulturowy czy filozoficzny, przy jednoczesnym zachowaniu spójności i logiczności wywodu.
Jednym z najważniejszych zagadnień sprawdzanych w arkuszu jest interpretacja tekstów literackich w szerokim kontekście kulturowym. Wymagania egzaminacyjne obejmują rozpoznawanie konwencji literackich, takich jak symbolizm, realizm, groteska czy oniryzm, a także analizowanie ich funkcji w budowaniu znaczeń utworu. Zdający musi wykazać się znajomością epok literackich, umiejętnością dostrzegania motywów i toposów oraz interpretowania sensów dosłownych i metaforycznych, a także łączenia utworów z tradycją literacką i kulturową.
Drugim istotnym obszarem jest budowanie argumentacji i poprawność językowa wypowiedzi. Zasady oceniania podkreślają, że konieczne jest funkcjonalne wykorzystanie co najmniej kilku utworów literackich oraz kontekstu, a nie ich streszczanie. Ocenie podlega także kompozycja tekstu (wstęp, rozwinięcie, zakończenie), spójność wywodu oraz styl i poprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna. Ważne jest również zachowanie logicznego toku rozumowania oraz umiejętność formułowania trafnych wniosków.
Arkusz zawiera dwa tematy wypracowań, spośród których zdający wybiera jeden i rozwija go w formie argumentacyjnej. Tematy do wyboru to: Na czym mogą polegać relacje między tekstami i jakie mogą być funkcje tych relacji w danym utworze literackim? lub Konwencja oniryczna jako sposób kreowania świata przedstawionego i jej funkcja w tworzeniu znaczeń w danym utworze literackim.