Arkusz maturalny z języka polskiego – poziom rozszerzony (grudzień 2024, Formuła 2023) ma charakter wyłącznie wypracowania argumentacyjnego i sprawdza przede wszystkim umiejętność interpretacji literatury oraz budowania własnej, logicznej wypowiedzi. Zgodnie z informacjami ze strony tytułowej egzamin trwa 210 minut i pozwala zdobyć maksymalnie 35 punktów, a zdający wybiera jeden z dwóch tematów i tworzy tekst liczący co najmniej 400 słów. Kluczowe jest nie tylko przedstawienie stanowiska, ale jego uzasadnienie poprzez analizę utworów literackich oraz wykorzystanie odpowiednich kontekstów, takich jak historyczny, filozoficzny czy kulturowy.
Istotnym zagadnieniem w arkuszu jest szeroko rozumiana interpretacja literacka, obejmująca znajomość epok, konwencji oraz środków artystycznych. Wymagania egzaminacyjne wskazują na konieczność rozpoznawania symbolizmu, realizmu, groteski czy komizmu oraz określania ich funkcji w tekście, a także rozumienia relacji między utworem a założeniami epoki literackiej :contentReference[oaicite:1]{index=1}. Zdający powinien wykazać się umiejętnością odczytywania sensów symbolicznych i metaforycznych, dostrzegania motywów i toposów oraz łączenia tekstów z tradycją literacką i kulturową.
Kolejnym kluczowym obszarem jest tworzenie spójnej i logicznej wypowiedzi argumentacyjnej. Ocenie podlega poziom argumentacji, funkcjonalne wykorzystanie lektur obowiązkowych oraz innych tekstów kultury, a także poprawność językowa, stylistyczna i kompozycyjna. Zasady oceniania podkreślają, że sama znajomość treści utworów nie wystarcza – konieczne jest ich świadome i celowe wykorzystanie w argumentacji, a także odwołanie do kontekstów i budowanie wypowiedzi zgodnej z zasadami retoryki. Ważne jest również zachowanie struktury tekstu (wstęp, rozwinięcie, zakończenie) oraz odpowiedniej liczby argumentów.
Arkusz koncentruje się na dwóch głównych problemach interpretacyjnych, które wymagają od zdającego pogłębionej refleksji nad literaturą i jej funkcjami. Tematy do wyboru to: Konwencja symboliczna w utworze literackim a założenia programowe epoki literackiej lub Komizm w kreacji świata przedstawionego w utworze literackim i funkcje komizmu w tworzeniu znaczeń tego utworu.