Arkusz próbnej matury z języka polskiego (poziom rozszerzony, 2005) obejmuje część wypracowaniową, w której zdający musi wykazać się umiejętnością interpretacji oraz analizy porównawczej tekstów literackich i ich kontekstów. Pierwszy temat koncentruje się na zestawieniu dwóch hymnów – Jana Kochanowskiego oraz Jana Kasprowicza – i wymaga porównania wizji Boga, świata i człowieka, ukazując różnice wynikające z odmiennych epok i światopoglądów. Zdający powinien dostrzec kontrast między renesansową harmonią, ładem i afirmacją stworzenia a młodopolskim pesymizmem, buntem i poczuciem opuszczenia przez Boga, a także przeanalizować środki stylistyczne i formę obu utworów.
Drugi obszar zagadnień dotyczy interpretacji fragmentu powieści „Granica” Zofii Nałkowskiej, w którym przedstawiona scena z udziałem bohaterów zwierzęcych ma charakter metaforyczny i odnosi się do problemu ograniczeń ludzkiej egzystencji. Zdający powinien odczytać symbolikę sytuacji Fitka i Lulu jako obrazu społecznych nierówności oraz niemożności przekroczenia narzuconych granic, a także przeanalizować język tekstu, jego realistyczne cechy i funkcję środków stylistycznych. Istotne jest powiązanie tej sceny z głównym przesłaniem powieści, dotyczącym determinacji losu jednostki przez warunki społeczne i biologiczne.
Egzamin polega na wyborze jednego z dwóch tematów i napisaniu spójnej, logicznej wypowiedzi interpretacyjnej lub problemowej, z wykorzystaniem odpowiednich kontekstów literackich i kulturowych. Stwórca i jego dzieło – porównanie wizji Boga, świata i człowieka w hymnach Jana Kochanowskiego i Jana Kasprowicza. lub Jednostka w świecie ograniczeń – interpretacja metaforycznego sensu sceny z „Granicy” Zofii Nałkowskiej.