Arkusz maturalny z języka polskiego (poziom rozszerzony, maj 2008) składa się z dwóch głównych części sprawdzających kompetencje analityczne oraz umiejętność tworzenia własnej wypowiedzi. W pierwszej części zdający pracuje na tekście Czesława Miłosza dotyczącym historii literatury polskiej, w którym autor przedstawia swoje podejście do opisywania dziejów literatury, podkreślając znaczenie kontekstu historycznego oraz subiektywnego punktu widzenia badacza. Zadania wymagają rozpoznania celów wypowiedzi, analizy argumentacji, interpretacji pojęć takich jak historycyzm czy periodyzacja oraz zrozumienia paradoksów obecnych w historii Polski i jej literatury.
Istotnym zagadnieniem arkusza jest refleksja nad naturą literatury jako zjawiska historycznego i kulturowego, które nie poddaje się prostym klasyfikacjom. Miłosz zwraca uwagę na niejednoznaczność pojęć takich jak „renesans” czy „barok” oraz na współistnienie sprzecznych tendencji w kulturze, takich jak moralizm i sceptycyzm czy religijność i antyklerykalizm. Podkreślona zostaje także rola autora jako interpretatora, który selekcjonuje materiał i nadaje mu określony porządek, a także znaczenie kontekstu historycznego dla zrozumienia literatury.
Druga część egzaminu polega na napisaniu wypracowania interpretacyjnego, wymagającego analizy tekstów literackich i ich problematyki. Zanalizuj i zinterpretuj opowiadanie Sławomira Mrożka „Lolo”, zwracając uwagę na sposób kreowania bohaterów i paraboliczny charakter sytuacji przedstawionej w tekście. Rola słów w relacjach międzyludzkich. Analizując i interpretując fragment powieści „Kamień na kamieniu” Wiesława Myśliwskiego oraz wiersz „Słowa” Tadeusza Różewicza, zwróć uwagę na przedstawione sytuacje i sposoby kreowania podmiotu mówiącego.. Tematy wymagają interpretacji sensów ukrytych, analizy języka oraz odniesienia do szerszych kontekstów literackich i filozoficznych.