Gdzie rdzewieją miecze: 32. Ostatni mur Halikarnasu

[Łukasz Jurczyk]

32. Ostatni mur Halikarnasu

(narrator: grecki najemnik w służbie Dariusza)

 

1.

 

Zawalony mur.
Z każdej strony dym —
i rozkazy.

 

2.

 

Wchodzą Macedończycy —
los ma twarz,
którą już znam.

 

3.

 

Krew po kolana,
a oni wyją o chwale,

której tu nie ma.

 

4.

 

Murujemy wyłom ciałami,

jakby śmierć

potrzebowała fundamentu.

 

5.

 

Martwi patrzą w niebo —
może tam
też się walczy.

 

6.

 

Stąpam po nich jak po bruku —

wojna zamienia ludzi

w kamienie.

 

7.

 

Powietrze ciężkie,
jakby oddychało
za nas.

 

8.

 

Świt —
a ja wciąż czekam,
aż ktoś odwoła noc.

 

cdn.

[Berenika97]

@Łukasz Jurczyk

 

Ten fragment poematu to przejmujący, minimalistyczny zapis upadku Halikarnasu (334 r. p.n.e.) - jednego z najbardziej zaciętych oblężeń podczas kampanii Aleksandra Wielkiego. Ciekawa jest perspektywa - historia widziana  nie oczami „wielkiego zdobywcy”, ale greckiego najemnika, który walczy po „przegranej” stronie (dla Persów).

Jako Grek w służbie Dariusza, patrzy on na wchodzących Macedończyków i mówi- „los ma twarz, którą już znam”. Wojna staje się rodzinną tragedią i rzezią, w której „fatum” jest znajome i nieuchronne.

„Wyją o chwale, której tu nie ma” - podczas gdy dowódcy i historycy będą pisać o genialnych manewrach, żołnierz widzi tylko „krew po kolana”.

„Murujemy wyłom ciałami” - to najmocniejszy obraz w tekście. Nawiązuje do historycznych faktów - gdy mury Halikarnasu padały, obrońcy desperacko budowali wewnętrzne mury z czego popadnie, także trupów. Człowiek został sprowadzony do roli materiału budowlanego, „fundamentu” dla śmierci.

W strofie 6. narrator mówi- „stąpam po nich jak po bruku - wojna zamienia ludzi w kamienie”. To opis psychologicznego mechanizmu obronnego. Aby przeżyć, żołnierz musi przestać widzieć w poległych kolegach ludzi.

Koniec poematu przynosi duszność i beznadzieję, a narrator nie prosi o zwycięstwo, ale o koniec tego koszmaru.

Ten fragment to silny głos antywojenny, który pokazuje, że w wielkiej machinie historii jednostka jest tylko „gruzem”, z którego buduje się pomniki silniejszym.

[Łukasz Jurczyk]

@Berenika97 Bardzo dziękuję!!!

 

Oblężenie Halikarnasu jest świetnie opisane w źródłach starożytnych. Choćby u Arriana czy Diodora. Świetny podkład dla tej części i kilku kolejnych:)

 

Pozdrawiam