„Plastusiowy pamiętnik” to utwór literatury dziecięcej autorstwa Marii Kownackiej, który po raz pierwszy ukazał się w odcinkach na łamach czasopisma „Płomyczek” w 1931 roku, a w formie książkowej został wydany w 1936. Utwór szybko zdobył ogromną popularność i na stałe wszedł do kanonu polskiej literatury dziecięcej, stając się lekturą obowiązkową w klasach początkowych szkoły podstawowej. Kontynuację losów bohatera przynosi książka „Przygody Plastusia” z 1957 roku, a cykl uzupełniają mniej znane utwory, takie jak „Za żywopłotem”, „Plastusiowo”, „Plastusiowa farma” oraz „Misio i Plastuś”. Na podstawie książki powstały również adaptacje – serial animowany w 1980 roku oraz bajka muzyczna z 1981, w której głosu Plastusiowi użyczyła Irena Kwiatkowska.
Fabuła „Plastusiowego pamiętnika” prowadzona jest w narracji pierwszoosobowej i ma formę zapisków tytułowego bohatera – małego ludzika z plasteliny, ulepionego przez pierwszoklasistkę Tosię. Plastuś mieszka w piórniku wraz z innymi przyborami szkolnymi i z humorem opisuje codzienne wydarzenia z życia szkolnego oraz domowego swojej opiekunki. Utwór łączy elementy fantastyczne z realistycznym obrazem świata dziecka, ucząc porządku, odpowiedzialności, empatii i życzliwości wobec innych. Dzięki prostemu językowi, ciepłemu humorowi i wyraźnemu walorowi wychowawczemu „Plastusiowy pamiętnik” pozostaje jedną z najbardziej rozpoznawalnych i lubianych książek dziecięcych w polskiej kulturze.