Arkusz maturalny z języka polskiego (poziom rozszerzony – arkusz pokazowy w formule od 2023) sprawdza przede wszystkim umiejętność tworzenia rozbudowanej wypowiedzi argumentacyjnej opartej na analizie literatury i kontekstów kulturowych. Zdający wybiera jeden z dwóch tematów i przygotowuje wypracowanie liczące co najmniej 500 słów, w którym musi odwołać się do lektury obowiązkowej, utworów z różnych epok oraz wybranego kontekstu interpretacyjnego. Istotne są nie tylko trafność argumentacji i znajomość tekstów kultury, ale także kompozycja wypowiedzi, jej spójność oraz poprawność językowa, oceniane według szczegółowych kryteriów punktowych.
Główne zagadnienia arkusza koncentrują się wokół relacji literatury z historią oraz problemu tożsamości jednostki. Pierwszy obszar dotyczy sposobów przedstawiania przeszłości w literaturze polskiej – obejmuje analizę tematów historycznych, kreacji świata przedstawionego oraz funkcji historii w utworach z różnych epok. Drugi obszar skupia się na procesie kształtowania tożsamości bohatera literackiego, rozumianej jako dynamiczne poszukiwanie własnego „ja”, wartości i miejsca w świecie, co wpływa na decyzje życiowe i rozwój postaci. W tym kontekście szczególne znaczenie ma interpretacja bohatera jako konstrukcji literackiej oraz analiza jego funkcji w fabule i przekazie ideowym dzieła.
W arkuszu pojawiają się następujące tematy wypracowań: Gry z historią. Opowieść o przeszłości w dziełach literatury polskiej. Omów tematy, problemy, sposoby kreowania świata przedstawionego. lub Tożsamość jednostki. Rozważ, jaką rolę w fabule dzieła literackiego pełni kreacja bohatera literackiego.