Arkusz maturalny z języka polskiego (poziom rozszerzony, maj 2012) sprawdza umiejętność analizy porównawczej tekstów literackich oraz interpretacji ich sensów w kontekście problemów egzystencjalnych i historycznych. W pierwszym obszarze zdający zestawia utwory Jana Kochanowskiego i Agnieszki Osieckiej, koncentrując się na sposobach przedstawienia ludzkiego życia oraz relacji człowieka z Bogiem. Kluczowe jest rozpoznanie motywów takich jak „teatr świata” czy wizja człowieka jako istoty podległej wyższej sile, a także uchwycenie różnic w postawach podmiotów mówiących – od renesansowego dystansu i zgody na porządek świata po współczesny bunt i pretensję wobec Boga.
Drugim istotnym zagadnieniem arkusza jest refleksja nad codziennością w ekstremalnych warunkach historycznych, ukazana na podstawie opowiadania Idy Fink „Przed lustrem”. Zdający powinien przeanalizować sytuację bohaterek, ich odmienne postawy wobec rzeczywistości Zagłady oraz symboliczne znaczenie tytułowego lustra. Ważne jest dostrzeżenie kontrastu między próbą zachowania normalności a świadomością grozy, a także interpretacja szczegółów realistycznych i symbolicznych, które budują obraz życia naznaczonego cierpieniem, lękiem i niepewnością.
Egzamin polega na wyborze jednego z dwóch tematów i napisaniu spójnej wypowiedzi interpretacyjnej lub porównawczej, wymagającej wykorzystania kontekstów literackich i kulturowych. Dokonaj analizy i interpretacji porównawczej wierszy Jana Kochanowskiego „O żywocie ludzkim” i Agnieszki Osieckiej „Kolęda z pretensjami”. Zwróć uwagę na przedstawione w nich obrazy ludzkiego życia oraz postawę podmiotu mówiącego wobec świata lub Codzienność w czasach Zagłady. Analizując i interpretując opowiadanie Idy Fink „Przed lustrem”, zwróć uwagę na kreację bohaterek, ich sytuację oraz znaczenie tytułowego lustra .