Arkusz maturalny z języka polskiego (poziom rozszerzony, czerwiec 2012) koncentruje się na analizie i interpretacji tekstów literackich, wymagając od zdającego umiejętności porównywania sposobów przedstawiania doświadczeń oraz rozpoznawania funkcji środków artystycznych. W pierwszym obszarze egzaminacyjnym pojawia się zestawienie fragmentów utworów Marcela Prousta i Jerzego Pilcha, które ukazują dzieciństwo jako czas intensywnych przeżyć związanych z odkrywaniem świata i konfrontacją z rzeczywistością. Kluczowe jest uchwycenie różnic w kreacji bohaterów – od wrażliwego, introspektywnego dziecka u Prousta po dynamicznych, ciekawych świata chłopców u Pilcha – oraz zrozumienie roli iluzji (latarnia magiczna, kino) jako elementu kształtującego doświadczenie dzieciństwa.
Drugim istotnym zagadnieniem arkusza jest refleksja nad obrazem końca świata w poezji współczesnej, przedstawiona na podstawie wiersza Marcina Świetlickiego „Ładnienie”. Zdający powinien rozpoznać sposób kreowania apokalipsy jako procesu pozbawionego patosu, ukazanego poprzez kontrasty, ironię oraz język bliski codzienności. Ważne jest dostrzeżenie, że przedstawiony koniec świata ma charakter paradoksalny – łączy zniszczenie z zapowiedzią odrodzenia, a także może być interpretowany zarówno jako wydarzenie uniwersalne, jak i indywidualne doświadczenie człowieka.
Egzamin polega na wyborze jednego z dwóch tematów i stworzeniu spójnej wypowiedzi interpretacyjnej lub porównawczej, wymagającej odwołania do kontekstów literackich i kulturowych. Porównaj sposób ukazania dziecięcych przeżyć i doświadczeń we fragmentach utworów Marcela Prousta „W stronę Swanna” i Jerzego Pilcha „Cud czasu ujemnego”. Zwróć uwagę na kreacje bohaterów i sytuacje, w których zostali przedstawieni lub Wyjaśnij, w jaki sposób Marcin Świetlicki w wierszu „Ładnienie” kreuje obraz końca świata. W interpretacji wykorzystaj konteksty literackie.