Arkusz maturalny z języka polskiego (poziom podstawowy, Formuła 2023) składa się z części testowej oraz wypracowania i sprawdza kompetencje w zakresie odbioru tekstów kultury, analizy, interpretacji oraz tworzenia wypowiedzi argumentacyjnej. W części testowej zdający pracuje na dwóch tekstach publicystycznych – dotyczących relacji między naukami ścisłymi a humanistyką oraz specyfiki humanistyki – i wykonuje zadania sprawdzające rozumienie sensu tekstu, umiejętność wyciągania wniosków, rozpoznawania stanowisk autorów oraz dostrzegania zależności między różnymi dziedzinami wiedzy. Zadania wymagają także interpretacji pojęć, wskazywania podobieństw i różnic, a także formułowania krótkich wypowiedzi analitycznych.
Kolejna część testu obejmuje zadania językowe i literackie, w których sprawdzana jest znajomość funkcji języka, umiejętność syntetyzowania informacji oraz tworzenia spójnej notatki syntetyzującej zestawiającej stanowiska autorów. Zdający musi wykazać się umiejętnością selekcji informacji, hierarchizacji treści oraz poprawnego formułowania wypowiedzi zgodnej z normami językowymi. Całość tej części egzaminu koncentruje się na kompetencjach interpretacyjnych i językowych, łącząc analizę tekstów z praktycznym wykorzystaniem wiedzy o języku.
Ostatnia część arkusza polega na napisaniu wypracowania argumentacyjnego, w którym zdający wybiera jeden z dwóch tematów i rozwija go, odwołując się do lektury obowiązkowej, innego utworu literackiego oraz kontekstów kulturowych. Wymagana jest umiejętność budowania tezy, argumentacji, logicznej kompozycji oraz poprawności językowej, a także interpretacji tekstów literackich i wykorzystania ich w rozważaniach problemowych. Wybór postawy życiowej a skuteczność w realizacji celu lub Marzenia o lepszym świecie a zderzenie z rzeczywistością.