Arkusz maturalny z języka polskiego (poziom podstawowy, formuła 2023) składa się z części testowej oraz wypracowania i sprawdza zarówno umiejętności językowe, jak i literackie. W części testowej zdający analizuje teksty nieliterackie (np. o pojazdach autonomicznych) i wykonuje zadania wymagające rozumienia treści, porównywania stanowisk autorów, wyciągania wniosków oraz tworzenia notatki syntetyzującej (60–90 słów). Druga część testu dotyczy historii literatury i obejmuje interpretację fragmentów dzieł (m.in. „Antygony”, „Makbeta”, „Lalki”, „Chłopów”), rozpoznawanie pojęć literackich (np. hybris, alegoria), analizę środków stylistycznych oraz odwołania do kontekstów kulturowych.
W części pisemnej zdający tworzy wypowiedź argumentacyjną (minimum 300 słów), w której musi przedstawić własne stanowisko, poprzeć je argumentami oraz odwołać się do co najmniej jednej lektury obowiązkowej i kontekstów. Kluczowe są: spójność wywodu, logiczna kompozycja, poprawność językowa oraz umiejętność interpretacji tekstów kultury. Do wyboru są dwa tematy: Relacje międzypokoleniowe w życiu jednostki i społeczności oraz Poszukiwanie szczęścia a poczucie spełnienia, które wymagają analizy uniwersalnych problemów egzystencjalnych i społecznych w oparciu o literaturę.