Arkusz maturalny z języka polskiego (formuła 2023) składa się z dwóch części: testowej oraz pisemnej. W części testowej sprawdzane są umiejętności czytania ze zrozumieniem, analizy i interpretacji tekstów oraz przetwarzania informacji. Zdający pracuje na tekstach nieliterackich i popularnonaukowych (np. o kosmosie i możliwościach życia poza Ziemią), porównuje stanowiska autorów, wyjaśnia sens fragmentów, rozpoznaje środki językowe oraz tworzy krótką wypowiedź – notatkę syntetyzującą. Istotna jest także znajomość lektur obowiązkowych i umiejętność ich wykorzystania w analizie problemów literackich.
Druga część egzaminu polega na napisaniu wypracowania o charakterze argumentacyjnym (minimum 300 słów), w którym należy przedstawić własne stanowisko i poprzeć je przykładami z literatury oraz kontekstami. Zdający wybiera jeden temat: Źródło nadziei w czasach trudnych dla człowieka lub Jak błędna ocena sytuacji wpływa na życie człowieka?. W pracy obowiązkowe jest odwołanie do co najmniej jednej lektury oraz innych tekstów kultury, a także zachowanie spójnej kompozycji, logicznego wywodu i poprawności językowej.