Arkusz maturalny z języka polskiego (poziom podstawowy, Formuła 2023 – termin poprawkowy) składa się z części testowej oraz wypracowania i sprawdza przede wszystkim umiejętność rozumienia tekstów, analizy oraz interpretacji. W części pierwszej zdający pracuje na tekstach publicystycznych i popularnonaukowych dotyczących m.in. relacji między językiem a myśleniem, a następnie wykonuje zadania polegające na wyszukiwaniu informacji, odczytywaniu sensów jawnych i ukrytych oraz formułowaniu wniosków :contentReference[oaicite:0]{index=0}. Sprawdzana jest także umiejętność rozpoznawania środków językowych, porządkowania informacji oraz tworzenia krótkich wypowiedzi syntetyzujących, co wymaga zarówno rozumienia treści, jak i ich logicznego uporządkowania.
Druga część testowa koncentruje się na zagadnieniach historycznoliterackich oraz językowych, obejmujących znajomość lektur obowiązkowych, analizę fragmentów tekstów kultury oraz rozpoznawanie stylów i funkcji języka :contentReference[oaicite:1]{index=1}. Zdający musi wykazać się umiejętnością interpretacji tekstów literackich, odwoływania się do kontekstów oraz rozumienia mechanizmów komunikacji językowej. Istotne jest także tworzenie spójnych wypowiedzi, poprawnych pod względem językowym i logicznym, co stanowi przygotowanie do części pisemnej egzaminu.
Ostatnia część arkusza polega na napisaniu wypracowania argumentacyjnego, w którym zdający wybiera jeden z dwóch tematów i rozwija go, odwołując się do lektury obowiązkowej, innych tekstów literackich oraz kontekstów kulturowych :contentReference[oaicite:2]{index=2}. Wymagana jest umiejętność formułowania tezy, argumentowania oraz budowania spójnej kompozycji wypowiedzi liczącej co najmniej 300 wyrazów. Autentyczność i udawanie w relacjach międzyludzkich lub Wolność – dar, ale również odpowiedzialność.