Sonety odeskie - Adam Mickiewicz (ang.)

[A.M.]

II

Mówię z sobą, z drugimi plączę się w rozmowie,
Serce bije gwałtownie, oddechem nie władnę,
Iskry czuję w źrenicach, a na twarzy bladnę;
Niejeden z obcych głośno pyta o me zdrowie

Albo o mym rozumie coś na ucho powie.
Tak cały dzień przemęczę; gdy na łoże padnę
W nadziei, że snem chwilę cierpieniom ukradnę,
Serce ogniste mary zapal w mej głowie.

Zrywam się, biegnę, składam na pamięć wyrazy,
Którymi mam złorzeczyć okrucieństwu twemu,
Składane, zapomniane po milijon razy.

Ale gdy ciebie ujrzę, nie pojmuję, czemu
Znowu jestem spokojny, zimniejszy nad głazy,
Aby goreć na nowo – milczeć po dawnemu.


II

Self-talking, to others – my tongue frosts,
Heart beats like hell, breath beyond control,
Sparkling eyes shift on face pale at all;
They ask concerned why I am at loss

Or whisper that I have my mind lost.
All day long suffered; on bed I fall
Hoping that sleep would deafen the call
Of torment – oh, heart! inflate its cost!

Woken, rushing towards desk with mind
Abundant in curses of thy rod,
Composed, forgotten, no sense to find.

But as I see thou, must have asked God
Why I’m calm again, of ice-cold kind,
Just to grow hot – anew – amidst fog.

[A.M.]

Taki mały tutaj ruch w tematach, że postawiłem wydobyć na światło dzienne moje stare tłumaczenia sonetów Mickiewicza (wspominałem już o nich). Pracuję obecnie nad innym tłumaczeniem, ale żeby wyszło dobrze, muszę je jeszcze doszlifować. W międzyczase proponuję przyjrzeć się tym wprawkom, bo tak niestety należy je traktować.

Tłumaczenia, o których mowa (będę wklejał jeden sonet co parę dni) robiłem 2,5 roku temu i byłem nieświadomy wielu rzeczy o historii i teorii poezji oraz tłumaczenia, których świadom jestem dziś :-( Zawierają zatem podstawowe błędy, które sobie poniżej wytknę :-) Oto co napisałem te 2,5 roku temu, ze stosownymi uwagami:

- dominantą semantyczną są wytyczne kompozycyjne klasycznego sonetu włoskiego, zatem tym razem układ rymów (abba, abba, cdc, dcd) w tłumaczeniu pozostawiłem ten sam

- dominantą semantyczną nr 2 jest ukazanie lekkiego obłąkania, pomieszania zmysłów podmiotu lirycznego - zatem (szczególnie w ostatniej strofie) pozwoliłem sobie na większą dozę swobody interpretacyjnej, w celu uzyskania takiego właśnie efektu; dlatego też uzasadnione jest użycie przerzutni i wykrzyknień

- z trzynastozgłoskowca przerobiłem ów wiersz na dziewięciozgłoskowiec (jest to klasyczna zamiana w przekładzie pol-ang)*

- zestaw rymów "frosts-loss-lost-cost" nie jest superdokładny, ale - wierzcie - ciężko jest znaleźć inne paujące słowa, zakończone na "-ost". Robiłem, co mogłem**


*niestety nie - należało przetłumaczyć pentametrem jambicznym; podczas tłumaczenia wiedziałem jedynie tyle, że tłumaczenia pol->ang są z reguły pisane krótszym zgłoskowcem
**cóż... da się lepiej, a taka forma sonetu wymaga rymów dokładnych.

Autokrytyka złożona. Życzę miłej lektury.

[A.M.]

Rzeczywiście nie ma sensu, powinno być: "dominanta kompozycyjna". Nie zauważyłem wcześniej.

Co do "self-talking". W takim razie może "Self-talking, with others – my tongue frosts". Taka wersja sugerowałaby, że "I'm talking with myself. And I'm talking with others, but my tongue frosts then, so we don't seem to agree. Therefore I'm the only person who I can talk with, with bilateral understanding".

"Amidst fog" było takim trochę tanim wyjściem z trudnej sytuacji. Wtedy była to góra nie do przejścia, ale w miarę chodzenia idzie łatwiej :-)