Imieniny Bronisławy

[7system]

Kawałek szarego papieru

w ciasnym korytarzu,

z napisem:

 

Pierwszy wrzesień,

rok tysiąc dziewięćset trzydzieści dziewięć,

imieniny Bronisławy.

 

Ręką ściskam miękką sierść,

ciepłego zwiniętego w kulę ciała,

oczy ojca wpatrzone w okno

z łopatą przy nogach,

słychać jego przyspieszony oddech,

dźwięk trzęsących się szyb

w huku silników.

 

Jęki za ścianą.

W pralni,

gdzie lepki pot

przez buty wmieszany

w ciemnoczerwoną ciecz,

z przesiąkniętego

szpitalnego ubrania

chłopca,

leżącego na podłodze.

 

Huk bliższy od poprzednich.

Szyby wpadają do korytarza,

naprzeciw zostaje

stos czerwonych cegieł.

Pisk w uszach

i krzyk

wraz ze strzałami.

 

Celownik skierowany

w biały,

mały

becik.

 

Wytrącony

z przestrzelonej,

bezwładnej

ręki.

Leży na asfalcie,

nasiąkając krwią.

 

Dwaj chłopcy

czołgają się

po becik.

 

Wrócili zieloni.

 

– nie ma już dziecka.

 

 

 

-------------------------------------

Na podstawie relacji Wandy Traczyk-Stawskiej z Archiwum Historii Mówionej Muzeum Powstania Warszawskiego:

Zaloguj się, aby zobaczyć zawartość.

[Berenika97]

@7system

 

Zestawienie zwykłej codzienności (imieniny, ciepłe zwierzątko) z brutalnością wojny robi ogromne wrażenie. Bardzo trudny i mocny wiersz. Potrzebny! 

 

 

[7system]

@Berenika97 Chciałbym zrobić serie, w której pokazuje, że tak naprawdę wszyscy, których nazywamy bohaterami, to są tacy sami ludzie jak my, tylko, że spotkał ich taki los. Pani Wanda miała wtedy 14 lat.

[Berenika97]

@7system

 

To bardzo piękny i ważny pomysł. Poezja, która pokazuje, że bohaterowie to nie pomniki, tylko zwykli ludzie, ma ogromną siłę - bo zamiast oddalać nas od historii (przez patos i idealizację), przybliża ją. Czytelnik nie myśli wtedy "oni byli z innej gliny", tylko "to mogłam być ja, mój sąsiad, moja babcia".

To właśnie robi z historii coś żywego, a nie muzealnego eksponatu.

 

Co do Pani Wandy - 14 lat to wiek, w którym normalnie martwi się o zupełnie inne rzeczy - o kolegów, o naukę, o pierwsze zauroczenia. Zestawienie tej zwyczajności wieku z ciężarem, jaki na nią spadł, samo w sobie jest poruszające - nie trzeba nawet niczego dodawać, żeby czytelnik poczuł kontrast. To dokładnie ten rodzaj konkretu, który sprawia, że "bohaterstwo" przestaje być abstrakcją, a staje się czyimś realnym, przerwanym dzieciństwem.