Jureczek

[Poet Ka]

 

Zaloguj się, aby zobaczyć zawartość.

 

Jureczek

 

Urodziłem się w Jeziornie-Papierni. Kiedy patrzę na fotografię z dzieciństwa, widzę małego chłopca z dużą głową, w kubraczku z kołnierzem. Zawsze byłem ostrożny i zdystansowany – to właśnie ten dystans pozwolił mi później przetrwać niejeden kryzys. Nasz dom nie był w tamtych czasach patologiczny, choć normą było, że dziecko dostawało po twarzy za odzywanie się przy stole. Matka i ojciec byli religijni. Nikt, kto zna mnie dzisiaj, by na to nie wpadł.

 

Moje życie od początku podszyte było smutkiem. Ojciec zmagał się z traumą po samobójstwie własnej matki, więc w domu nie zawsze było wesoło. W szkole nie uczyłem się najlepiej, ale też nie najgorzej. Dbałem o fason. Co roku jeździłem z rodzicami i siostrą Katarzyną na letnisko w góry, gdzie bawiliśmy się z góralskimi dziećmi. Jeszcze w okresie szkolnym przenieśliśmy się do mazowieckiego miasteczka, położonego dalej od Warszawy. Tam wstąpiłem do harcerstwa. Przyjaciół za dużo nie miałem, raczej kolegów, ale nigdy nie przyznałem się do tego rodzinie.

 

To właśnie przez harcerstwo, w szkole średniej i tuż przed maturą, runął mój dotychczasowy świat. Zgarnęli nas. Kiedy gestapo wkroczyło do domu, umierałem ze strachu, że w szufladzie biurka znajdą moją karykaturę Hitlera i rozstrzelają nas na miejscu. Tak się jednak nie stało – trafiłem do Oświęcimia. Do obozu wszedłem w jego początkach, jako niespełna osiemnastoletni, chudy, niewydarzony i niski chłopak. Byłem cichy i nieśmiały, ale nigdy nie pokazywałem tego po sobie. Trzymałem fason. Unosiłem wysoko ramiona i odsuwałem je od tułowia, żeby wydawać się szerszym i lepiej zbudowanym.

 

W tym całym piekle okazało się, że wywieziono tam również moją wielką miłość – Irenkę, daleką kuzynkę. Już w czasie wojny poszliśmy razem na lodowisko i zaczął przystawiać się do niej niemiecki żołnierz. Ja, niby taki spokojny, podciąłem mu nogę i zwiałem na łyżwach. To był mój pierwszy bohaterski czyn podyktowany miłością. Po wojnie los nas jednak rozdzielił – Irenka wyszła za saksofonistę.

 

W obozie, by przeżyć, trzeba było czasem skorzystać z ludzkiej pomocy. Zaprzyjaźniłem się z Niemcem, Martinem, o którym po latach napisałem opowiadanie do szuflady pod tytułem „Fajka”. Pomagał mi, gdy kapo odwracał wzrok – razem wyławialiśmy zimą z rzeki kamienie i transportowaliśmy je. Bez niego nie dałbym rady. Czasem o życiu decydowały sekundy i szybkie decyzje. Gdy pewnego dnia podzielono nas na dwie grupy – silniejszych oraz słabeuszy – wykorzystałem nieuwagę strażnika i przebiegłem do tej pierwszej. Wtedy znowu zacząłem prężyć ramiona. I robiłem tak już do samego końca wojny.

 

Po latach ludzie często pytali mnie, jakie było tam jedzenie. Przede wszystkim – było go dramatycznie mało. A że człowiek ciągle chodził głodny, smakowało absolutnie wszystko: gliniasty chleb razowy, marmolada z dodatkiem buraków i wodnista zupa z brukwi. W tym głodzie i chłodzie, stopniowo, z chłopca zacząłem przeistaczać się w mężczyznę.

 

Z tamtego okresu noszę w sobie sytuację potworną, wręcz niewiarygodną. Do nas, pracujących, przyjechał esesman na motorze. Nie podobało mu się, jak pracujemy, więc zaczął nas po kolei, na oczach wszystkich, topić w rzece. Kiwał palcem, trzeba było podejść, a on przewracał więźnia szpadlem i przytrzymywał pod wodą. Słychać było tylko bulgotanie, a po jakimś czasie wszystko cichło.

 

Kiedy przyszła moja kolej i znalazłem się w wodzie, zaczął zamierzać się na mnie. Za każdym razem, gdy próbował uderzyć, odruchowo odskakiwałem. Instynkt. Nie umiałem tak po prostu poddać się ciosowi. Gdy esesman zaczął się wściekać i przeklinać, nagle ktoś go odwołał. Podszedł jeszcze raz, popatrzył na mnie z obrzydzeniem, wyjął białą chusteczkę, przetarł buty, splunął na ziemię i odszedł.

 

Innym razem, kiedy byłem chory, trafiłem na Josefa M. Pewnego dnia poddał mnie jakiejś procedurze medycznej, robiąc zastrzyk i dając do zrozumienia, że to już koniec. Ostatecznie nic mi po tym nie było, więc po latach domyślam się, że mogłem dostać wtedy zwykłe placebo. Długo jednak nie mogłem się po tym otrząsnąć, żyjąc w przekonaniu, że coś mi zrobił. Ten lęk nosiłem w sobie jeszcze długo po wojnie – bałem się, że w jakiś sposób zostałem skażony, że czymś zarażę moją żonę i zaszkodzę dzieciom.

 

Co najbardziej uderzające, sposób bycia „doktora” zupełnie nie pasował do zbrodni, których się dopuszczał. Był uprzejmy, uśmiechnięty i potrafił przybrać maskę zatroskanego człowieka.

 

Tak. Moje życie po wojnie było wyłącznie dziełem przypadku.

 

Edytowane 10 Czerwca przez Poet Ka
zmiana tytułu, wstawienie grafiki (wyświetl historię edycji)

[Berenika97]

@Poet Ka

 

Bardzo poruszający tekst. Podoba mi się chłodny ton w narracji - brak melodramatyzmu sprawia, że opisywane okrucieństwa (jak scena z esesmanem nad rzeką czy spotkanie z Josefem M.) są bardzo wyraziste. Świetnie poprowadzony jest motyw psychologiczny "trzymania fasonu" jako odruchowego mechanizmu przetrwania.

Mam jednak wrażenie jakbym czytała streszczenie dłuższej formy lub konspekt powieści. Szybkie przeskoki czasowe powodują, że niektóre wątki (np. relacja z Martinem czy Irenką) wydają się ledwie zarysowane. Zastanawia mnie też tytuł - "Fajka", to poboczny detal. To naprawdę świetny tekst, wart jest rozwinięcia. 

 

[Poet Ka]

@Berenika97 może będzie ciąg dalszy rozbudowany o dialogi, pewnie będzie, a to jest na razie taka miniatura, to na podstawie rozmów odbywanych 30 lat temu z osobą, która już nie żyje 

@Berenika97

fajka to nawiązanie do opowiadania o Martinie o tym samym tytule 

 

podkreślenie, że byli i dobrzy

w tamtym narodzie

@Berenika97 dziękuję

Zaloguj się, aby zobaczyć zawartość.

 

@Berenika97

fajka to fajka pokoju, szukanie dialogu

[Poet Ka]

@Benjamin Artur dzięki serdeczne

Zaloguj się, aby zobaczyć zawartość.

 

[Berenika97]

@Poet Ka

 

Bardzo lubię opowiadania, które są oparte na prawdziwych wydarzeniach.  Czasami są one bardziej nieprawdopodobne niż te, które autor "wymyśla" korzystając ze swojej wyobraźni. 

Zmieniłaś tytuł - mam nadzieję, że nie sugerowałaś się moim wpisem. :)  Bardzo jestem ciekawa tego następnego ciągu.  A co do historii Martina, znam również pewne wspomnienia, w której rolę główną odgrywa miłość między wrogami. Ale to nie nadaje się do publikacji. :)   Pozdrawiam. :) 

[Poet Ka]

@Berenika97 dlaczego się nie nadaje? różnie bywa...

@Berenika97 ale chyba dziadek nie był queer

Zaloguj się, aby zobaczyć zawartość.

[aff]

Tak, ten moment z obozu wydaje się dobrze prowadzony. Być może jako autorka skupiasz się bardzo  na przekazie świadka, nie dodajesz od siebie.

Natomiast początek brzmi kompletnie niewiarygodnie. Rodzina patologiczna - to współczesna często naiwna nadinterpretacje i nie język im obecny, wydaje mi się, że to wymyślone słowa, które tak naprawdę niczego nie wyjaśniają.

Warto notować takie relacje, brawo, że próbujesz 

Pozdrawiam

Zaloguj się, aby zobaczyć zawartość.

 

 

 

 

 

[Poet Ka]

@aff wiem, co masz na myśli, opowiadał o takich sytuacjach przy stole i mówił, że to była w tamtych czasach taka norma...że nie byli jedynymi w takiej sytuacji

@aff tak, obawiam się  beletryzowania tekstu z wielu względów...

@aff dziękuję

Zaloguj się, aby zobaczyć zawartość.

 

@wiedźma dzięki serdeczne  

[Berenika97]

@Poet Ka

 

Biorę to za dowcip, ponieważ mój dziadek miał wówcza 3 lata i chyba sam nie był wówczas świadomy wielu rzeczy. :) 

A sprawa nie dotyczy mojej rodziny, tylko tego, że jest w posiadaniu zniszczonego pamietnika - i odczytana historia jest całkowicie niekompletna. Pozdrawiam. :) 

[Poet Ka]

@Berenika97 mówiłam o moim, że chyba nie był

@Berenika97 tak jak Ty nie podejmujesz się odtworzenia historii z pamiętnika ze względu na luki, tak ja nie wiem co zrobić z opowiadaniem "Fajka". Chciałabym je ożywić, ale żeby to nie było plagiatem. I zastanawiam się, jak to zrobić. Jeśli masz pomysł, to napisz. Ja pomyślę o Twoim.

Edytowane 12 Czerwca przez Poet Ka (wyświetl historię edycji)

[Trollformel]

Czy to autentyczne zapiski wspomnień? 

[Poet Ka]

@Trollformel tak

dziękuję

Zaloguj się, aby zobaczyć zawartość.

 

[Berenika97]

@Poet Ka

 

Nie byłam na warsztatach literackich ani nawet nie przeczytałam ksążki "Maszyna do pisania" Bondy.  Ale moja intuicja podpowiada, że można to różnie zrobić. 

 

Można napisać tekst, w którym opowiadasz o tym, jak ta osoba opowiadała Ci o wydarzeniach zawartych w "Fajce", co w tej opowieści jest, a czego nie ma - i w tej narracji wplatasz własne domysły, hipotezy, "może było tak...". Taki trochę  styl reportażowy.  

Może to być inspiracja i czasem lepiej napisać własne opowiadanie z podobnym motywem, atmosferą, bohaterem - ale jako odrębne dzieło, z jasnym zaznaczeniem "na podstawie" , "w oparciu o .... ".

Do tej pory moje opowiadania (nie wszystkie) to właśnie inspiracja, ale źródłem były opowieści mojej cioci, która zainteresowała mnie swoimi przeżyciami. Zmieniałam tylko imiona bohaterów i nazwy miejscowości, ona czytała i akceptowała. Więc miałam łatwo! :) Nie chciała też, aby dopisywała "na podstawie" , bo "jeszcze żyje i wiem, co piszesz" - twierdziła.

Można też pokazać kilka możliwych wersji w wypełnianiu luk - jako wariacje, "co mogło się stać". To  forma literacka, chyba znana np. z technik postmodernistycznych :) Ale pewnie to znasz o wiele lepiej niż ja. :) Tylko o tej metodzie słyszałam , ale nie umiem Ci podać przykładu. 

 

 

 

[Poet Ka]

@Berenika97 dzięki:)

[Poet Ka]

@Berenika97 przeczytać, napisać swoim językiem z dygresjami - przypuszczeniami, nawiązaniami, okolicznościami powstania

[Berenika97]

@Poet Ka

 

Dziękuję!

Zaloguj się, aby zobaczyć zawartość.

[Poet Ka]

@Berenika97 wspominając, że to na podstawie...

@Poet Ka już mi się coś wyklarowało...

[Berenika97]

@Poet Ka

 

Cieszę się! Z przyjemnością przeczytam :) 

[Poet Ka]

@Berenika97 jeśli będziesz potrzebowała jakichś pomysłów dotyczących tego dziennika, to ja chętnie...

[Berenika97]

@Poet Ka

 

Dzięki!  Na razie nie mam do niego dostępu, bo właścicielką jest wspomniana już przeze mnie ciocia. Obiecała zrobić skany i mi je przesłać, ale ciągle nie ma czasu. :)))