ale osocho? wiersz Ryszarda Milczewskiego-Bruno

[amerrozzo]

Mam taki problem. Czytam pewien wiersz Milczewskiego już parę lat i nie mogę się przez niego przebić, tzn. nie mogę zrozumieć, o czym on opowiada. Coś tam już łapię i znów mi to ulatuje. Chodzi o ten wiersz (nie ma on tytułu):


Gdy tańczyć z nią miał - o, wciornaści
To on milczkiem dziędzierżawę skubał
I gwiazdnicę - w kwiczołach cały
Jakby w zapiwku dostał siekierą okraszony pień
A gdy w nim zamrugany do łez - nawrot
Kurcze blade - krzyknął - jak targaniec skoczył:
Odyńcem tu kaczałą tam a podkową w pobok - -
Za skocznie chyba - na krzaku bo rozpięty jest
Jak kutas teraz - odtańcowany do cna
Z dziupelką nawiści i rosy - żyw jeszcze
Ale już jakby w jej oczach nóż wypatrzył


Słowniczek (sporządzony przez amerrozzo oraz dzie wuszkę):

wciornaści o wszyscy (diabli), do wszystkich (diabłów)
dziędzierżawa bieluń dziędzierzawa (silnie trujący chwast)
gwiazdnica rodzaj roślin zielnych z rodziny goździkowatych
kwiczoł niewielki ptak wędrowny
zapiwek zakąska
nawrot rodzaj roślin z rodziny ogórecznikowatych
targaniec część mechanizmu kosiarki, która uruchamia elementy tnące
odyniec samiec dzika; jeden z polskich herbów szlacheckich
w pobok w bok ew. na pobocze
za skocznie zbyt gwałtownie ew. za szybko
kutas ozdoba z nici, wełny itp., kształtem podobna do pędzla; penis

Kaczały wieś w woj. podlaskim (uwaga: w wierszu mowa jest o "kaczale", a nie o "Kaczałach")

Możliwe, że słowniczek zawiera błędy.
Do uzupełnienia pozostały: kaczała, nawiść.

Gdyby ktoś miał coś do powiedzenia, proszę się nie krępować.

[dzie_wuszka]

kwiczoł to ptak
nawrot to roślina, ale podejrzewam moze być tu w wierszu z podwójną rolą, jako nawrót, zwrócenie, cofnięcie (tu treści?/ pokarmowej? ;)),
(w) pobok to zapewne na pobocze, w bok po prostu, uskoczył, jest też taki herb, co w oświetleniu podkowy stokjącej obok, moze również mieć swoją rolę w treści wiersza

[dzie_wuszka]

zastanawiam się, czy Odyniec, to tez nie chodzi o herb "odyniec" i czy kaczała (nie znalazłam nigdzie informacji o takim herbie, jeno o "taczała"), tez nie jest zwiazane właśnie z mianem, bo jest takie nazwisko

[dzie_wuszka]

wygląda, jakby rozepchnął tłum herbowych wąsaczy, albo zamigotał różnorakimi elementami herbowymi, które mu słuzyły
wówczas "za skocznie" rozumie się po prostu jako zbyt skocznie, zbyt gwałtownie

[dzie_wuszka]

" w kwiczołach cały" to, z takiego tylko obrazu szlacheckiego (czyli jednej warstwy/możliwości) odczytu, wygląda jak powrót z polowania, ponieważ polowano ongi na kwiczoły, zatem wyglada jak obwieszony nimi, jakby wrócił z polowania
jakby ratował się ucieczką w lesistości i męskie rozrywki, kiedy "tańczyć z nią miał"
natomiast też zaraz zaglada miw oczy skojarzenie "tańca ze śmiercią" i no i tzw "mała śmierć", co sie wiąże udatnie z oną dziupelką i frędzlem i nozem

[dzie_wuszka]

tak, gdzies podskórnie nakłądają mi się obraz "balu szlacheckiego" "polowania" i "bitwy"

targaniec to też człek pochopny, wariat, raczej tutaj bym przyporządkowała własnie to znaczenie
jak oszalały skoczył


z takiego szlachecko-bitewnego obrazu czyta mi się tak

Kiedy trzeba było iść w bój (moze po prostu do bitki), on wolał spokojnie paść się swoim dobytkiem, uciekał w las, na ptactwo polować, jakby na zakąskę (zapiwek) otrzymał kloc drewniany (symbolika domowych robót niegodnych wojownika/szlachcvica, a kmiecia)
a kiedy coś w nim się (nawrot jest rośliną leczniczą) poruszyło, cofnęło, odbiło
skoczył do walki jak szaleniec,tutaj jest ten obraz rozszarpywania, odrzucania herbów (możliwe iż to walka wewnętrzna jakaś)
nazbyt pochopnie jednak bo śmiertelnie dysząc zdaje się poszatkowan jest, (ciekawi mnei to pzreciwieństwo nienawiści - nawiść)
oczekujący na to, co jakby przeczuwał od początku,a teraz do końca zrozumiał

a tak sobie spróbowałam poczytać go na chybcika

[amerrozzo]

Bardzo dziękuję za zainteresowanie.

Uzupełniłem słowniczek. Na razie nie pokuszę się o interpretację (ale obiecuję ją kiedyś uczynić; poinformuję, panią, o tym). Na pewno będę korzystał jeszcze z tego, co już pani napisała.

Moje uwagi:

"jak targaniec skoczył" - też podobnie to odczytałem. Ów element kosiarki zaczyna pracować nagle i bardzo szybko. Czyli: jak targaniec znaczy tyle co: gwałtownie, szybko.

"nawrot" - chyba jednak należy ten wyraz odczytywać jako nazwę rośliny. Dużo w tym wierszu fauny i flory, a pisać "nawrót" bez kreski nad "o" to jakaś ekstrawagancja ;)
No chyba że to archaizm (podobnie jak z tym "o, wciornaści"), ale nie wydaje mi się.

"kaczały" - proszę zajrzeć: www.narew.home.pl/portal/content/view/91/75/

Więcej napiszę, jak się wczytam dobrze w to, co pani napisała.

Pozdrawiam.