Arkusz maturalny z języka polskiego na poziomie podstawowym składa się z dwóch głównych części: testowej oraz wypracowania. W części pierwszej sprawdzane jest rozumienie czytanego tekstu na przykładzie artykułu o „hipermarkecie kultury”, w którym przedstawiono zjawisko łączenia handlu z rozrywką (detrozrywki). Zadania wymagają m.in. wskazania tezy, wyjaśniania pojęć, rozpoznawania funkcji środków językowych, odróżniania opinii od faktów oraz analizy stylu tekstu. Sprawdzane są umiejętności interpretacyjne, logiczne myślenie oraz kompetencje językowe, takie jak analiza znaczeń, form wypowiedzi i funkcji tekstu.
Druga część polega na napisaniu wypracowania, w którym należy zinterpretować tekst literacki i odnieść się do szerszego kontekstu. Zdający wybiera jeden z tematów, np. Jak można wykorzystać władzę absolutną? i analizuje fragment noweli „Z legend dawnego Egiptu Bolesława Prusa”, porównując postawy bohaterów oraz wartości przez nich reprezentowane. Alternatywnie może podjąć temat dotyczący postaw matek w literaturze. W pracy oceniane są: zgodność z tematem, argumentacja, kompozycja, styl, poprawność językowa oraz umiejętność wykorzystania kontekstów literackich.